OSE w 2023 – nasze podsumowanie
Koniec starego i początek nowego roku to dobry czas na podsumowania i plany. Niedawno podzieliliśmy się z Wami naszymi cyberbezpiecznymi postanowieniami, teraz kolej na przegląd działań i wydarzeń w Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej (OSE) w 2023 r. Dziękujemy, że byliście z nami podczas naszych wydarzeń, korzystaliście z materiałów przygotowanych przez naszych ekspertów, braliście udział w konkursach. 2024 r. zapowiada się równie intensywnie – śledźcie nas na Facebooku OSE – Ogólnopolska Sieć Edukacyjna, żeby nie przegapić żadnych aktualnych informacji!
OSE 2023: wydarzenia
Podsumowanie zeszłego roku zacznijmy od końca, czyli naszego najważniejszego wydarzenia: Kongresu OSE. Jak co roku zaprosiliśmy Was – nauczycieli, dyrektorów szkół, kuratorów oświaty i wszystkich przedstawicieli środowiska szkolnego – na konferencję, podczas której mieliście okazję spotkać się z ekspertami i poszerzyć wiedzę na temat zapewniania Waszym uczniom bezpieczeństwa w sieci. 2,2 tys. uczestników (stacjonarnie i online) wysłuchało debat i wystąpień dotyczących cyberprzemocy, szkodliwych treści w sieci, e-uzależnień czy multiscreeningu. Na tym nie koniec! Podczas Kongresu OSE omówiliśmy też wyniki najnowszej edycji badania „Nastolatki 3.0” (o tym w dalszej części artykułu) oraz przyglądaliśmy się temu, jak młodzi ludzie korzystają z internetu.
Wszystkie wystąpienia możecie obejrzeć na naszym kanale OSE na YouTubie, a już niedługo będziemy przypominać je Wam kolejno w nowej serii aktualności.
Więcej szczegółowych informacji o Kongresie OSE znajdziecie w artykule „Kongres OSE 2023 – po pierwsze cyberbezpieczeństwo!”. Szykujemy dla Was też wideorelację z konferencji, wypatrujcie jej w naszych mediach społecznościowych!
Jesienią zorganizowaliśmy dla Was także pierwsze w historii Szachowe Grand Prix OSE. Do udziału w tym turnieju zaprosiliśmy młodych szachistów ze szkół podstawowych z całej Polski, którzy zmierzyli się ze sobą najpierw w dwóch turniejach eliminacyjnych („Północ” w Bydgoszczy i „Południe” we Wrocławiu), a na końcu w wielkim finale (w Warszawie). W rozgrywkach wzięło udział łącznie 846 młodych szachistów! Szachowe Grand Prix OSE wyróżniało się na tle innych wydarzeń tego typu pod wieloma względami: m.in. formułą rozgrywek (system szwajcarski + system kołowy) i darmową rejestracją. Gracze walczyli o atrakcyjne nagrody – konsole do gier (pierwsze miejsca w każdej grupie: Playstation 5, drugie – XBOX Series X, trzecie – Nintendo Switch Lite) i statuetki.
Zobaczcie koniecznie wideorealcje z turniejów eliminacyjnych i finału:
W kalendarzu naszych wydarzeń nie mogło zabraknąć też miejsca dla imprez związanych z programowaniem, a konkretnie 11. edycją CodeWeeka, czyli Europejskiego Tygodnia Kodowania. W tym roku zorganizowaliśmy Wielkie Święto Programowania aż w czterech miastach: w Olsztynie, Augustowie, Wrocławiu i Bydgoszczy. Przygotowaliśmy mnóstwo atrakcji dla licznie przybyłych rodzin z dziećmi – gościliśmy ponad trzy tysiące pasjonatów kodowania! Zaprosiliśmy Was m.in. do zabawy z robotami, mogliście poznać bliżej druk 3D, stworzyć własnego laserowego smoka, nauczyć się podstaw kodowania, a także odwiedzić Mobilne Laboratoria Przyszłości i uratować cyfrowe miasto przed cyberatakami z bohaterami naszej gry edukacyjnej Firew@lly. Wszystkie zabawy i warsztaty (dotyczące m.in. programowania, tworzenia gier mobilnych, dezinformacji i cyberzagrożeń) pomogli nam zorganizować partnerzy – byli z nami edukatorzy, trenerzy, nauczyciele i inni miłośnicy programowania, którzy chętnie dzielili się swoją wiedzą.
Więcej o tych wydarzeniach dowiecie się z aktualności „Wielkie Święto Programowania – rozpoczęliśmy razem CodeWeek 2023!” i „Finał Europejskiego Tygodnia Kodowania – 21 października w Bydgoszczy!”. Zachęcamy Was też do odwiedzania strony codeweek.eu, gdzie już teraz możecie zgłaszać swoje inicjatywy związane z programowaniem w tegorocznej edycji Europejskiego Tygodnia Kodowania!
OSE2023: nowe treści edukacyjne
2023 r. obfitował w nie tylko ciekawe wydarzenia, ale też nowe materiały edukacyjne, które pomogą Wam poszerzyć swoją wiedzę na temat cyberzagrożeń i przeprowadzić na ten temat ciekawe lekcje z uczniami.
Na bezpłatnej platformie e-learningowej OSE IT Szkoła pojawiły się cztery końcowe moduły e-kursu „Internetowa szkoła słonia Spacjusza”, dotyczące niebezpiecznych znajomości w sieci, trudnych sytuacji online, netykiety i uzależnieni od internetu. Bohaterowie kursu – słoń Spacjusz, Alcia i Altek – pokazują zagrożenia, ale również prawidłowe zachowania w sieci oraz zdrowe cyfrowe nawyki. Wszystkie moduły zawierają interaktywne ćwiczenia i przekazują ważną wiedzę o podstawowych zagadnieniach dotyczących bezpieczeństwa w internecie – a wszystko to podane w przyjemnej dla młodych internautów, kolorowej szacie graficznej.
Przygotowaliśmy coś także dla pasjonatów królewskiej gry – na początku roku udostępniliśmy „Kurs podstawowy nauki gry w szachy – część 3”. To doskonałe uzupełnienie materiałów zawartych w części pierwszej i drugiej. Kurs omawia kolejne etapy gry szachowej (debiut, gra środkowa, końcówka) oraz motywy taktyczne przydatne do późniejszych, samodzielnych rozgrywek. Zapoznacie się z tu z metodami obrony przed atakiem przeciwnika i nauczycie się skutecznie odpierać jego groźby, niejednokrotnie przechodząc do kontrataku. Materiał składa się z 10 lekcji, zawierających nie tylko wiadomości teoretyczne, ale także diagramy przedstawiające starannie dobrane pozycje szkoleniowe.
Zajrzyjcie też do zakładki Publikacje na OSE IT Szkole: czeka tam na Was pięć scenariuszy dla uczniów szkół ponadpodstawowych, dotyczących FOMO (ang. Fear of Missing Out), czyli lęku przed odłączeniem:
- „FOMO a relacje w mediach społecznościowych”,
- „FOMO i nadużywanie smartfona”,
- „FOMO i przymus bycia na bieżąco”,
- „FOMO a wielozadaniowość”,
- „FOMO, smartfony i ryzykowne zachowania… w realu”.
Dla nauczycieli, wychowawców, pedagogów i psychologów szkolnych w 2023 r. mieliśmy coś jeszcze: poradnik „Uczeń w cyfrowym świecie Jak projektować działania profilaktyczne w szkole i przedszkolu” autorstwa Anny Borkowskiej. Dowiecie się z niego, jak małe dzieci i nastolatki funkcjonują online, a także poznacie wymagania stawiane skutecznym programom i strategiom profilaktycznym dotyczącym bezpieczeństwa najmłodszych internautów.
Jeśli szukacie ciekawych, angażujących treści dotyczących cyberbezpieczeństwa, koniecznie zajrzyjcie też na drugą platformę e-learningową prowadzoną w ramach OSE – Bezpieczni w sieci (bezpieczniwsieci.edu.pl). Znajdziecie tu kursy, scenariusze i materiały pomocnicze przygotowane dla uczniów klas 7–8 szkół podstawowych, uczniów szkół ponadpodstawowych, nauczycieli oraz wszystkich tych, którzy są zainteresowani prowadzeniem zajęć na temat zagrożeń online. Treści podzieliliśmy na sześć modułów tematycznych: cyberprzemoc, cyberzagrożenia, cyfrowe ślady i wizerunek online, fake newsy, nielegalne i szkodliwe treści w internecie oraz prywatność w cyfrowym świecie.
Jak doskonale wiecie, jedną z naszych misji w OSE jest edukacja na temat zagrożeń w sieci, dlatego staramy się jak najczęściej docierać do Was z nowymi, ważnymi treściami. Na stronach ose.gov.pl i OSE IT Szkoła na bieżąco publikujemy dla Was aktualności – artykuły, z których możecie dowiedzieć się więcej na temat bezpieczeństwa online i dbania o cyfrową higienę. Podpowiadamy w nich również, jak wykorzystać tę wiedzę w praktyce. W 2023 r. opublikowaliśmy łącznie blisko 170 takich tekstów! Część z nich ukazuje się w seriach, które bardzo lubicie: „Bezpieczni w sieci z OSE”, „5 pytań o…”, „Lekcja o cyberbezpieczeństwie”, „Cyberbezpieczna biblioteczka”, „Letnia Akademia OSE”. Takich treści nie zabraknie również w tym roku, dlatego koniecznie bądźcie z nami!
OSE 2023: projekt OSEhero
Jesienią rozpoczęliśmy kolejną edycję naszego projektu dla nauczycieli OSEhero. Tym razem bierze w niej udział rekordowa liczba osób: mamy aż 1795 uczestników (dla porównania w poprzedniej edycji – 757). Mamy wśród nich nauczycieli nie tylko informatyki, ale też takich przedmiotów jak biologia, fizyka, chemia, wychowanie fizyczne, język polski czy matematyka, a także bibliotekarzy. Wspólnym mianownikiem wszystkich uczestników jest chęć zdobywania wiedzy z zakresu bezpieczeństwa w sieci. Nasi szkolni superbohaterowie albo już są przewodnikami po cyfrowym świecie dla swoich uczniów, innych nauczycieli i rodziców, albo niebawem nimi zostaną.
W trakcie realizacji naszego projektu nauczyciele po pierwsze zdobywają wiedzę, ale zależy nam także, aby dzielili się nią z innymi – nauczycielami, uczniami i rodzicami. Dlatego, aby otrzymać certyfikat oraz tytuł OSEhero, zadaniem uczestników jest m.in. zorganizowanie co najmniej dwóch inicjatyw z zakresu cyberbezpieczeństwa. Uczestnicy regularnie biorą też udział w wirtualnych spotkaniach przy kawie oraz szkoleniach z naszymi ekspertami. Na zakończenie edycji jak zwykle odbędzie się Zlot OSEhero, który jest kolejną okazją do poszerzenia wiedzy, ale też poznania się i wymiany doświadczeń między nauczycielami.
Jesteście ciekawi, jak przebiegała zakończona w czerwcu poprzednia edycja? Przeczytajcie naszą aktualność „OSEhero 2022/2023 – zakończyliśmy kolejną edycję projektu!” i obejrzyjcie relację z ostatniego Zlotu OSEhero:
OSE 2023: konkursy
W 2023 r. w naszych działaniach nie zabrakło też… nutki rywalizacji. Zaprosiliśmy Was – i Waszych uczniów – do udziału w dwóch konkursach z cennymi nagrodami.
W pierwszym z nich, „Mistrzowie Energii”, ogłoszonym jeszcze w 2022 r., prosiliśmy o zorganizowanie dowolnej szkolnej inicjatywy dotyczącej oszczędzania energii. Otrzymaliśmy 448 zgłoszeń! Organizowaliście przedstawienia, warsztaty, happeningi, konkursy plastyczne, wywiady, spotkania z przedstawicielami różnych instytucji, jednorazowe, ale także długofalowe i złożone projekty, które niosą za sobą trwałe zmiany w myśleniu o tym, jak efektywnie korzystać z energii elektrycznej. Nagrodziliśmy 50 szkół – mieliśmy dla Was karty podarunkowe o wartości 2000 zł każda, do wykorzystania na cele edukacyjne.
Chcecie się dowiedzieć, jak na co dzień oszczędzać energię? Podpowiedzi znajdziecie w naszej aktualności „Oszczędzam energię, wprowadzam zdrowe, cyfrowe nawyki!”.
W drugim konkursie – „Pracownia Kompetencji Cyfrowych” – mogliście wygrać mobilne pracownie komputerowe dla swoich szkół. Uczestnicy (uczniowie klas 1–3, 4–6 i 7–8 szkół podstawowych oraz szkół ponadpodstawowych) mieli zrealizować wskazane przez nas kursy e-learningowe i wykonać zadanie z wykorzystywaniem zdobytej wiedzy. Mobilne pracownie komputerowe, składające się z 16 laptopów wraz z przenośną szafą, oprogramowaniem umożliwiającym zarządzanie przez nauczyciela pracami uczniów oraz interaktywnym monitorem, trafiły aż do 832 szkół – laureatów!
Wszystkie szczegóły sprawdzicie w zakładce Pracownia Kompetencji Cyfrowych na stronie ose.gov.pl.
OSE 2023: badania
Podsumowanie 2023 zakończymy badaniami realizowanymi w ramach OSE – „Nastolatki 3.0”. Nie myślcie jednak, że to najmniej ważny aspekt naszych działań! Badanie to przeprowadzono już po raz piąty, tym razem na większej niż zwykle grupie respondentów: liczącej łącznie 4984 uczniów klas 7 i 8 szkół podstawowych oraz klas 1 i 2 szkół ponadpodstawowych, a także 1225 ich rodziców. Raport z najnowszej edycji badania „Nastolatki 3.0” to prawdziwa skarbnica informacji na temat sposobów korzystania z sieci przez młodych internautów oraz zagrożeń, z jakimi mogą się tam zetknąć. Wiedzieliście, że młodzi internauci spędzają w sieci średnio 5 godzin i 36 minut w dni powszednie oraz 6 godzin i 16 minut w weekendy? Zdawaliście sobie sprawę, że co trzeci nastolatek doświadcza przemocy w sieci, a tylko co dwudziesty zgłasza ten problem nauczycielowi czy rodzicowi?
Analizę wybranych wyników badania znajdziecie w naszych aktualnościach: „Jak młodzież spędza czas w internecie – premiera raportu z najnowszego badania NASK Nastolatki 3.0”, „Nastolatki 3.0 – poznajcie nowe wyniki badania”, „Nastolatki i zagrożenia w internecie”. Zachęcamy Was też do zapoznania się z całym tegorocznym raportem!
Eksperci OSE wzięli udział także w pracach nad innym badaniem „FOMO 2022. Polacy a lęk przed odłączeniem”, wspólnie z badaczami z Wydziału Dziennikarstwa, Informacji i Bibliologii (WDIB UW) oraz Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego i Panelu Badawczego Ariadna. Wynika z niego, że nastolatki wciąż są grupą najbardziej narażoną na lęk przed odłączeniem od sieci, informacji, zdarzeń w mediach społecznościowych. Raport zawiera też nowe analizy relacji FOMO z przeciążeniem informacją, a także rekomendacje dotyczące zachowania równowagi cyfrowej. Jeśli jeszcze nie znacie płynących z badania wniosków – koniecznie sięgnijcie po pełną wersję raportu!
OSE 2024
W nowym roku mamy jedno najważniejsze postanowienie – nie zwalniać tempa i wciąż pokazywać Wam, jak bezpiecznie poruszać się w sieci. Możecie spodziewać się nowych materiałów edukacyjnych (te już całkiem niedługo!), wydarzeń, okazji do spotkań z naszymi ekspertami. Szczegóły zostawimy na razie w tajemnicy, ale zapewniamy – jest na co czekać!
Dziękujemy Wam za kolejny wspólny rok i liczymy, że będziecie z nami również w tym nowym, 2024!
