Jak młodzież spędza czas w internecie – premiera raportu z najnowszego badania NASK „Nastolatki 3.0”
Najnowsze badanie „Nastolatki 3.0” realizowane w ramach programu Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej (OSE) przez Thinkstat, zespół badania opinii działający w NASK, już po raz piąty pokazuje, jak młodzi ludzie funkcjonują w świecie online, a także to, ile na temat tych zachowań wiedzą ich rodzice i opiekunowie. Czas spędzany przed ekranami stale się wydłuża. Różnica w stosunku do poprzedniej edycji badania, które realizowane jest co 2 lata, to aż 46 minut! To co może niepokoić, to fakt, że rodzice ankietowanych nastolatków w najnowszym badaniu deklarują, że ich dzieci spędzają w sieci ok. 1.5 godziny – to niemal 4 razy mniej niż w rzeczywistości. Oznacza to, że rodzice często nie zdają sobie sprawy z tego, ile czasu ich dzieci spędzają w internecie, a co za tym idzie, z jakimi zagrożeniami się tam spotykają.
– NASK od wielu lat działa w obszarze zabezpieczenia najmłodszych w sieci. Potwierdzeniem tego, są realizowane od 10 lat badania „Nastolatki”, które diagnozują relację młodych ludzi z internetem, ale też prawie już dwudziestoletnie działanie Zespołu Dyżurnet.pl reagującego na nielegalne treści w sieci, a przede wszystkim na krzywdę najmłodszych. Chciałbym jednak podkreślić to, że żadna instytucja, żadne procedury nie zadziałają wobec ochrony dzieci same, bez wsparcia rodziców, opiekunów, nauczycieli, życzliwych dorosłych. Jeśli sami dorośli pomagają obchodzić dzieciom dostęp wiekowy do social mediów lub udostępniają ich zdjęcia w sieci, to znaczy, że na alarm trzeba bić przede wszystkim pod adresem tych dorosłych, a nie tylko ich dzieci – mówi Wojciech Pawlak, dyrektor NASK.
Jak młodzi korzystają z internetu?
Kolejny ważny wniosek z raportu wskazuje na wiek, w którym młodzi ludzie otrzymują pierwszy telefon z dostępem do internetu – wynosi on średnio 8 lat i 5 miesięcy. To zdecydowanie poniżej wymaganych przez większość portali społecznościowych 13 lat. Wydawać by się mogło, że w związku z tak niskim wiekiem inicjacji, rodzice ustalają zasady, które obowiązywać będą w świecie online. Jednak jak wskazują wyniki raportu, większość nastolatków deklaruje, że rodzice nie ustalają z nimi takich zasad, równocześnie niemal 60% rodziców twierdzi, że takie zasady ustala. Tak duże rozbieżności pojawiają się w wielu punktach raportu. Z czego wynikają? Głównie z braku świadomości tego czym dzieci zajmują się w internecie i w jaki sposób z niego korzystają. Zacznijmy więc od początku, czego młodzi szukają w sieci? Głównie rozrywki, aż 75% słucha muzyki, oglądanie filmów i seriali deklaruje 59% respondentów, granie w gry online 46%, korzystanie z serwisów społecznościowych 42% oraz komunikację ze znajomymi 64%.
– Problematyczne Użytkowanie Internetu (PUI) na poziomie bardzo wysokim wzrosło z poziomu 3,2% do aż 8,3% w stosunku do poprzedniego raportu. Jest to o tyle niepokojące, że poziom bardzo wysoki oznacza w zdecydowanej większości przypadków potrzebę pomocy specjalisty od uzależnień. Z powodu korzystania z mediów społecznościowych niespełna jedna czwarta młodzieży często zaniedbuje obowiązki domowe, natomiast prawie trzech na dziesięciu nastolatków często zaniedbuje obowiązki szkolne z powodu używania mediów społecznościowych. Korzystanie z mediów społecznościowych przez nastolatki wiąże się z ich ekspozycją na różne treści. Blisko połowa nastolatków deklaruje wysoki i ponadprzeciętny poziom ekspozycji na antyspołeczne treści w takich mediach. Z drugiej strony ponad połowa nastolatków deklaruje wysoki i ponadprzeciętny poziom ekspozycji na prospołeczne treści w mediach społecznościowych – informuje dr Rafał Lange kierownik działu Badań Rynku i Opinii w NASK, współautor raportu.
Cyberprzemoc w sieci
Kolejne silne rozbieżności na linii rodzic – dziecko zauważamy w przypadku treści związanych z przemocą oraz sekstingiem. Niemal 40% nastolatków doświadczyło wyzwisk w sieci, a co czwarty deklaruje, że był ośmieszany i/lub poniżany. Równocześnie widać rozbieżność w tym, jak widzą to rodzice, niemal 60% twierdzi, że ich dzieci nie doświadczyły przemocy online. Podobne rozbieżności dotyczą dostępu do treści erotycznych. Nawet 80% rodziców deklaruje, że ich dziecko nie otrzymało nagich lub półnagich zdjęć, przy czym ponad 30% nastolatków twierdzi, że tego typu treści otrzymało.
Świadomość i edukacja
Obserwacja i badanie tego w jaki sposób dzieci funkcjonują w internecie są niezwykle potrzebne i istotne, zarówno dla rodziców jak i nauczycieli, którzy odpowiedzialni są za edukację i rozwój młodego człowieka. Wyniki raportu jasno pokazują, że rodzicom brak świadomości związanej z zagrożeniami z jakimi mogą spotkać się ich dzieci w internecie, a także tego w jaki sposób o tych zagrożeniach z nimi rozmawiać, jak ustalać wspólne dla dobra wszystkich zasady korzystania z internetu. Pedofilia, grooming to zjawiska, na które należy zwracać większą uwagę.
Zachęcamy do zapoznania się z pełnym raportem z badania „Nastolatki 3.0”.
Sprawdźcie również publikacje, które pomogą Wam zrozumieć zagrożenia z jakimi mogą mieć do czynienia Wasze dzieci oraz uczniowie w internecie:
- Poradnik ABC Cyberbezpieczeństwa
Poradniki dla nauczycieli:
- Szkodliwe treści w internecie
- FOMO i problemowe używanie internetu
- Cyberprzemoc w szkole
- Sexting i nagie zdjęcia w sieci
Poradniki dla rodziców:
