5 pytań o… cyberbezpieczne postanowienia noworoczne

Jak dobrze wiecie, w naszych wywiadach z cyklu „5 pytań o…” rozmawiamy o cyberzagrożeniach, cyfrowej higienie, ale też Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej (OSE) i internecie dostarczanym w ramach programu. Tym razem, w ostatniej rozmowie w 2023 r., postawiliśmy tylko jedno pytanie, ale o odpowiedź poprosiliśmy kilkanaście osób. To specjaliści i eksperci OSE, dzięki którym odbywają się nasze wydarzenia, powstają publikacje i kursy e-learningowe, działa projekt dla nauczycieli OSEhero oraz Centrum Kontaktu. Jesteście ciekawi, jakie mają cyberbezpieczne postanowienia na nadchodzący rok?

Joanna Dębek, kierownik Zespołu Programów Edukacyjno-Informacyjnych (ZPEI): Chcę mniej czasu spędzać w internecie i wypisać się z newsletterów, które dostaję, a które nie są mi potrzebne. Dodatkowo moją misją jest edukacja rodzinnych seniorów, czyli rodziców. Na tym polu mam już jakieś sukcesy!

Anna Borkowska (ZPEI), ekspert ds. edukacji cyfrowej, autorka m.in. poradnika „Uczeń w cyfrowym świecie. Jak projektować działania profilaktyczne w szkole i przedszkolu”: Namówię rodzinę na zainstalowanie dobrego programu antywirusowego nie tylko w komputerze, ale też na telefonach. A jeśli chodzi o mnie? Chciałabym bardziej zadbać  o swój dobrostan cyfrowy – ograniczyć multitasking i  multiscreening oraz wrócić do książek w wersji tradycyjnej zamiast czytać z ekranu (druk jest lepszy dla mózgu niż wersje cyfrowe!) 🙂

Magdalena Kisielewska (ZPEI), odpowiedzialna m.in. za obsługę zgłoszeń uczestników projektu OSEhero: Mam postanowienia nie tylko związane z cyberbezpieczeństwem, ale też z higieną cyfrową. Będę regularnie przeglądać social media i czyścić je z kont, którymi straciłam zainteresowanie, źle na mnie wpływają lub zabierają za dużo czasu. Postaram się zaczynać i kończyć dzień bez telefonu. Będę też spędzała czas z dziećmi bez ekranów. Nadal będę edukować rodzinę – nie tylko seniorów – o zagrożeniach w cyberprzestrzeni i często spotykanych zjawiskach, np. FOMO, w końcu to dotyczy nas wszystkich! I na koniec: ostatnio w rozmowie z teściami okazało się, że nie mają żadnej kopii zapasowej swoich danych cyfrowych – to zadanie na początek roku.

FM Kacper Polok (ZPEI), mistrz Fide, komentator szachowy, współautor „Kursu podstawowego nauki gry w szachy”: Włączę dwuetapową weryfikację wszędzie gdzie to możliwe, posprzątam niepotrzebne newslettery. Ograniczę czas przed ekranem telefonu.

GM Paweł Czarnota (ZPEI), arcymistrz, trener szachowych kadr narodowych, współautor „Kursu podstawowego nauki gry w szachy”: Chcę zmienić hasła na bardziej złożone, gdyż miałem włamanie na konto chess.com i ktoś mi zamknął konto. Ponadto pomogę rodzicom w cyfryzacji i utrzymaniu bezpieczeństwa na komputerze.

Marcelina Rusiniak (ZPEI), odpowiedzialna m.in. za organizację Wielkiego Święta Programowania we Wrocławiu, Olsztynie i Augustowie: Nowy rok będzie dla mnie okazją do wprowadzenia domowych zasad, które pomogą nam lepiej zadbać o higienę cyfrową. Podczas rodzinnych spotkań wprowadzę „strefy bez telefonów” i „posiłki offline”. Mam nadzieję, że uda nam się też razem ukończyć wyzwanie, podczas którego na 48 godzin wylogujemy się z sieci. Polecę rodzinie i znajomym aplikację OSE mOchrona, która pomoże we wdrażaniu tych zasad.

Marta Witkowska (ZPEI), ekspert ds. edukacji cyfrowej, autorka m.in. poradnika „FOMO i problemowe używanie internetu”: Nowy rok zacznę od zrobienia kopii zapasowych wszystkich moich danych – bardzo chcę uniknąć utraty ważnych dla mnie plików. Postaram się też ograniczyć czas spędzony na graniu w gry cyfrowe.

Marta Krzanowska (ZPEI), odpowiedzialna m.in. za organizację Szachowego Grand Prix OSE: Postanowiłam, że zrobię porządki w aplikacjach zainstalowanych na smartfonie i usunę te, z których już nie korzystam, a które wciąż mogą zbierać dane na mój temat. Instalując nowe aplikacje, będę uważnie czytać regulamin i sprawdzać, czy nie udostępniam apkom swojej lokalizacji, listy znajomych w serwisach społecznościowych i innych ważnych danych.

Kinga Karelus (ZPEI), odpowiedzialna m.in. za organizację Kongresu OSE 2023: Moje postanowienie na nowy rok – unikać publicznych sieci Wi-Fi na lotniskach, w hotelach czy restauracjach. Jeśli będę musiała skorzystać z takiej sieci, nie zapomnę wtedy o połączeniu z VPN, który zaszyfruje ruch internetowy i ochroni moją tożsamość online. W miarę możliwości będę korzystać z pakietu danych dostarczanych przez mojego operatora komórkowego.

Marcin Tomczyk (ZPEI), koordynator projektu OSEhero: Będę pamiętać o regularnych aktualizacjach oprogramowania, którego używam – zainstaluję je od razu, gdy się pojawią. Postaram się też zadbać o cyfrową higienę: będę kontrolować czas przed ekranem i ograniczać korzystanie ze smartfona przed snem i od razu po przebudzeniu.

Katarzyna Gańko (ZPEI), współautorka poradnika „ABC cyberbezpieczeństwa”: W przyszłym roku będę zwracać jeszcze większą uwagę na fałszywe informacje w sieci i postaram się je weryfikować w różnych źródłach – zwłaszcza jeśli będę chciała podzielić się tymi newsami ze znajomymi. Gdy trafię na jakąś zmanipulowaną wiadomość, prześlę ją na adres informacje@nask.pl, żeby udało się zdementować tę pogłoskę. Dodatkowo jeszcze bardziej przyjrzę się zabezpieczeniom mojej bankowości elektronicznej. Włączę uwierzytelnianie dwuskładnikowe, powiadomienia o ruchu na koncie w aplikacji mobilnej banku, będę pamiętać o tym, by nie logować się do swojego konta na niezaufanych urządzeniach.

Grzegorz Mazurkiewicz, kierownik Zespołu Technologii e-learningowych (ZTeL): Mój cel na nowy rok to wzmocnienie zabezpieczeń wszystkich kont – przede wszystkim pocztowych i bankowości elektronicznej. Upewnię się, czy wszędzie używam silnych haseł, włączę zabezpieczenia biometryczne. Postaram się też często sprawdzać, czy moje dane nie wyciekły (bezpiecznedane.gov.pl).

Aneta Witecka (ZTeL), odpowiedzialna m.in. za opracowanie graficzne publikacji OSE: Postaram się dowiedzieć jak najwięcej na temat cyberbezpieczeństwa – będę śledzić informacje o nowych zagrożeniach i atakach, uczestniczyć w webinarach i zapoznawać się z raportami CERT Polska, Dyżurnet.pl i OSE. Będę też wdrażać zasady cyfrowej higieny – zacznę od wyłączenia rozpraszających powiadomień z aplikacji.

Wioletta Gajdzińska, Centrum Kontaktu OSE: W nowym roku chciałabym jeszcze bardziej zadbać o swoją prywatność w sieci. Postaram się ograniczać cyfrowy ślad i ostrożniej dobierać zdjęcia i inne treści publikowane w mediach społecznościowych, aby zostawiać w sieci jak najmniej informacji o sobie.