Bezpieczni w sieci z OSE na wakacje: bezpieczne płatności

Do końca wakacji zostały jeszcze trzy tygodnie – mamy nadzieję, że zdążycie w tym czasie jeszcze trochę nacieszyć się słońcem i naładować akumulatory przed powrotem do szkoły i pracy. Tak jak zawsze chcemy Wam w tym towarzyszyć i sprawić, że Wasz wypoczynek będzie bezpieczny. W lipcu i sierpniu w ramach naszej serii „Bezpieczni w sieci z OSE na wakacje” co czwartek dzielimy się z Wami wiedzą na temat cyfrowych zagrożeń i sposobów radzenia sobie z nimi. Mówiliśmy już o bezpieczeństwie urządzeń mobilnych, podstawowych zasadach cyberhigieny, otwartych sieciach Wi-Fi, oversharingu i cyfrowym śladzie oraz wakacyjnych oszustwach. Dziś skupimy się na płatnościach, których w różnej formie dokonujemy każdego dnia.

Po pierwsze: płatności online

Zakupy w internecie cieszą się w Polsce rosnącą popularnością. Tak jak do wirtualnych półek, przekonaliśmy się też do płatności online. Do wyboru mamy wiele możliwości: transakcje przy użyciu kodu BLIK i karty płatniczej, tradycyjny przelew, e-przelew (PayU, Dotpay) czy wirtualny portfel (PayPal). Takie płatności z zasady są bezpieczne – banki i instytucje pośredniczące w płatnościach dbają o to, by transakcje przebiegały prawidłowo i nie narażały klientów na straty. Jest jednak kilka zasad, o których warto pamiętać, wybierając transakcje internetowe:

1. Sprawdzajcie, czy znajdujecie się na prawdziwej stronie płatności. Jeśli zauważycie, że strona wygląda inaczej i pojawiają się na niej błędy (także literówki w adresie www), zrezygnujcie z transakcji!
2. Upewnijcie się zawczasu, że używacie odpowiednich zabezpieczeń – silnego hasła i uwierzytelniania dwuskładnikowego.
3. Nie udostępniajcie nikomu swoich danych logowania do bankowości elektronicznej ani numerów BLIK.
4. Korzystajcie z oficjalnych aplikacji bankowych i ustawcie w nich powiadomienia o autoryzacji transakcji. Sprawdzajcie, czy nie pojawiają się tam prośby o potwierdzenie Waszych faktycznych wydatków. Jeżeli cokolwiek wzbudzi Wasz niepokój – koniecznie zgłoście się do banku.
5. Robiąc przelew, zawsze dokładnie sprawdzajcie, czy poprawnie wpisaliście dane odbiorcy.

Szczegółowych informacji szukajcie w naszych aktualnościach „Bezpieczni w sieci z OSE: BLIK i płatności internetowe”, „Bezpieczni w sieci z OS na wakacje: bezpieczne e-zakupy” i „Bezpieczni w sieci z OSE: silne hasła i uwierzytelnianie dwuskładnikowe”.

Po drugie: płatności kartą

Za drobne i większe zakupy czy usługi wygodnie zapłacimy kartą powiązaną z rachunkiem bankowym. Karty debetowe i kredytowe na dobre zadomowiły się już w naszych portfelach, zabieramy je ze sobą wszędzie, by mieć łatwy dostęp do środków zgromadzonych na koncie. Sprawdźcie, czy na pewno przestrzegacie wszystkich zasad dokonywania bezpiecznych płatności kartą!

1. Pilnujcie swoich kart płatniczych – nie przekazujcie nikomu ich numerów CVC/CVV, nie spuszczajcie ich z oka podczas płatności np. w restauracjach czy hotelach, nie podawajcie numeru karty, zanim nie upewnicie się, że strona płatności jest prawdziwa.
2. Nie zapisujcie numeru PIN do swojej karty ani na samej karcie, ani na karteczce noszonej np. w portfelu.
3. Zasłaniajcie dłonią terminal, gdy wpisujecie na nim kod PIN podczas transakcji.
4. Wprowadźcie limity na swojej karcie płatniczej (osobno dla płatności internetowych i wypłat z bankomatów).
5. Gdy zgubicie swoją kartę lub zauważycie, że została skradziona, jak najszybciej zadzwońcie do banku, by ją zablokować.
6. Jeśli padliście ofiarą oszusta lub transakcja nie została rozliczona prawidłowo, możecie skorzystać z obciążenia zwrotnego (chargeback). Wystarczy, że złożycie reklamację w banku, który wystawił Waszą kartę – kredytową lub debetową.

Z kart płatniczych wydawanych w Polsce możemy korzystać zarówno w kraju, jak i za granicą. W tym drugim przypadku musimy jednak liczyć się z kosztami przewalutowania. Można jednak wyrobić kartę płatniczą do konkretnej waluty (lub wielu walut). Karta walutowa jest wówczas połączona z kontem, na którym przechowujemy np. euro, dolary czy franki.

To jednak nie koniec naszych możliwości – na rynku pojawiły się też usługi finansowe tworzone przez startupy spoza sektora bankowego. Można je uznać za alternatywę dla banku: jako użytkownicy specjalnych kart przedpłaconych możemy rozliczać się w wielu walutach na podstawie międzybankowych kursów wymiany lub korzystać z kart kredytowych pozwalających na tanie przewalutowanie. Zaletami takiego rozwiązania są na pewno wygoda i niewielkie koszty.

Nawet jeśli za granicą wybierzecie płatności kartą, pamiętajcie o tym, by na wszelki wypadek mieć ze sobą też trochę gotówki!

Po trzecie: wypłaty z bankomatów

Zwolennicy transakcji gotówkowych również muszą uważać na swoje wakacyjne płatności. Z pewnością pamiętacie o tym, by odpowiednio zabezpieczyć swój bagaż i portfel, ale to nie wszystko. W sidła złodziei możecie wpaść także… wypłacając pieniądze z bankomatu.

Skimming, bo o nim mowa, polega na kopiowaniu przez złodzieja zawartości paska magnetycznego lub chipa z karty płatniczej, prowadzące do obciążenia rachunku bankowego okradanej osoby. Sprawcy przy pomocy tzw. skimmera – specjalnego urządzenia kopiującego umieszczanego w bankomacie – przechwytują informacje zawarte na karcie. Towarzysząca urządzeniu kopiującemu mikrokamera lub specjalna nakładka na klawiaturę pozwalają ponadto rejestrować wpisywany przez użytkownika PIN.

Jak się ustrzec przed utratą gotówki?

1. Zanim włożycie kartę do bankomatu, sprawdźcie, czy urządzenie nie budzi Waszych podejrzeń. Jeśli zauważycie coś nietypowego, nie wypłacajcie gotówki, a zaistniałą sytuację zgłoście do operatora sieci bankomatów. Zwracajcie uwagę np. na dodatkowe listwy, wystającą klawiaturę i szczelinę do wkładania kart.
2. Korzystajcie z bankomatów położonych w uczęszczanych i dobrze oświetlonych miejscach. W takich urządzeniach trudniej zainstalować skimmery czy kamerki.
3. Gdy wpisujecie PIN, zasłaniajcie drugą ręką klawiaturę – niezależnie od tego, czy ktoś może Was obserwować, czy nie.
4. Jeśli to możliwe, korzystajcie z płatności zbliżeniowych lub innych alternatyw dla wypłacania gotówki z bankomatu (takich jak np. cashback).

Więcej porad znajdziecie w naszym poradniku „ABC cyberbezpieczeństwa”: