
Kongres OSE: cyberbezpieczeństwo, nowe technologie, nowa przyszłość
Ponad 2000 uczestników, 19 prelegentów, 14 wystąpień, trzy ścieżki tematyczne: tak najkrócej można by opisać Kongres Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej, konferencję online skierowaną do dyrektorów, nauczycieli i Technicznych Reprezentantów Szkół. W Kongresie wzięli udział z jednej strony eksperci NASK, a z drugiej – wykładowcy z prestiżowych uczelni, cenieni specjaliści oraz praktycy. Podczas wystąpień i debaty starali się odpowiedzieć na ważne obecnie pytania: Czego pandemia nauczyła nas o nowych technologiach, jak wpłynęła na nasze bezpieczeństwo cyfrowe i obecność w sieci? Co z nami zostanie po doświadczeniu zdalnej edukacji? Jak dyrektorzy i nauczyciele mogą chronić uczniów przed cyberzagrożeniami? Jak wykorzystać potencjał OSE w szkole?
OSE: szybki, bezpieczny, bezpłatny internet
Konferencję otworzył Janusz Cieszyński, sekretarz stanu ds. cyfryzacji w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, pełnomocnik rządu ds. cyberbezpieczeństwa. Minister zauważył, jak ważnym krokiem dla polskich placówek było doprowadzenie do nich szerokopasmowego internetu OSE i zachęcał zgromadzanych podczas Kongresu dyrektorów i nauczycieli do jeszcze częstszego wykorzystywania w szkołach zasobów online.
Uczestników konferencji powitał także Wojciech Pawlak – Dyrektor NASK Państwowego Instytutu Badawczego, który mówiąc o internecie w Polsce, zwracał uwagę na to, że w krótkim czasie OSE zaczęło dostarczać swoje usługi do większości szkół w całym kraju.
– [W OSE] będziemy Państwa wspierać, żeby edukacja w szkołach z wykorzystaniem bezpiecznego, szybkiego, bezpłatnego internetu była przyszłościowa, żeby kompetencje cyfrowe były czymś, co definiuje naukę w szkołach, a bezpieczeństwo korzystania z usługi i kształtowanie postaw obywatelskich było równie wysoko w tej naszej wspólnej agendzie – mówił Dyrektor Wojciech Pawlak.
O internecie dostarczanym w ramach programu oraz możliwościach, jakie daje wykorzystanie materiałów edukacyjnych przygotowanych przez ekspertów OSE w swoim wystąpieniu mówili także Agnieszka Żeglińska – Dyrektor ds. Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego i Ekosystemu OSE oraz Maciej Dudkiewicz – Dyrektor ds. Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej w NASK.
– Do OSE przystąpiło już 20 700 szkół, a to jest 90% beneficjentów tego projektu. Dziękujemy Państwu bardzo za zaufanie. Ponad 20 tys. szkół korzysta już z usług OSE, a w ostatnim czasie przeszliśmy wszyscy wymuszoną, ale i przyspieszoną lekcję cyfryzacji – mówił Maciej Dudkiewicz. – Ale OSE to nie tylko szerokopasmowy internet, to także edukacja na temat tego, jak korzystać z niego w sposób bezpieczny – dodała Agnieszka Żeglińska.
OSE: wsparcie w cyfrowych zmianach
Dalsza część wystąpień w sesji plenarnej dotyczyła doświadczeń zebranych w szkołach podczas pandemii. Wzięli w niej udział znani w środowisku eksperci: dr hab. Jacek Pyżalski, prof. Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, dr Marek Kaczmarzyk, prof. Uniwersytetu Śląskiego oraz dr Grzegorz Stunża z Uniwersytetu Gdańskiego.
Uczestnicy Kongresu wysłuchali dwóch wystąpień: „Czego o uczniach i nowych technologiach nauczyła nas pandemia?” (prof. Jacek Pyżalski) i „Nauczyciel w zdalnym nauczaniu. O zadaniach niemożliwych i neurobiologicznych konsekwencjach prób ich realizacji” (prof. Marek Kaczmarzyk), a także debaty „Zrozumieć pokolenie Z, czyli kto przychodzi do naszej szkoły”, w której wzięli udział wszyscy trzej zaproszeni goście.
Eksperci podzielili się z nauczycielami i dyrektorami swoją wiedzą i doświadczeniem w zakresie najbardziej aktualnych obecnie kwestii: dotyczących tego, jak pandemia wpłynęła na nauczanie, jak (i czy) zmieniła relacje rówieśnicze, jakie wnioski zostawiła do wykorzystania w przyszłości.
OSE: po pierwsze cyberbezpieczeństwo
Program Kongresu został „uszyty na miarę” potrzeb jego uczestników, dlatego dyrektorzy, nauczyciele i Techniczni Reprezentanci Szkół zostali zaproszeni do udziału w przygotowanych specjalnie dla nich ścieżkach tematycznych. Dotyczyły one cyberbezpieczeństwa w szkołach, jednak każda – z innej perspektywy.
Dyrektorzy dowiedzieli się więcej o zagrożeniach, z którymi uczniowie mogą zetknąć się w sieci, a także o usługach bezpieczeństwa dostarczanych w ramach Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej. Poznali też bliżej przeznaczone dla nich narzędzie: portal Moje OSE. Swoją wiedzą podzielili się z uczestnikami Kongresu: Sebastian Kondraszuk z CERT Polska („Szkoła w sieci – czyli co może pójść nie tak”), Marek Sowala z Zespołu Systemów Bezpieczeństwa w NASK („Usługi bezpieczeństwa OSE”) oraz Karolina Olak z Zespołu Współpracy z JST i Szkołami w NASK („Portal Moje OSE, czyli proste zarządzanie usługami na wyciągnięcie ręki”).
W ramach ścieżki Nauczyciel eksperci mówili o szkolnej rzeczywistości po pandemii – o relacjach w grupach rówieśniczych, o tym, czego nauczyliśmy się podczas lekcji zdalnych, oraz o tym, co nastolatki robią w internecie, do którego przeniosło się obecnie wiele sfer naszego życia. Uczestnicy Kongresu wysłuchali trzech wystąpień: „Budowanie relacji w praktyce szkolnej. Dobre praktyki i pomysłowe rozwiązania” (Marta Rosińska, Uniwersytet Łódzki), „Co z nami zostanie po doświadczeniu zdalnej edukacji?” (Dawid Łasiński – Pan Belfer) i „Internet po pandemii – co i jak zmieniło się w funkcjonowaniu nastolatków w sieci?” (Marta Witkowska, Zespół Programów Edukacyjno-Informacyjnych w NASK).
Ostatnia ścieżka przeznaczona była dla Technicznych Reprezentantów Szkół , czyli osób, które w podłączonych do OSE placówkach czuwają nad sprawami technicznymi. Eksperci NASK Anna Rywczyńska (Zespół Edukacji Cyfrowej) i Piotr Zacharczuk (Zespół Systemów Bezpieczeństwa) w wystąpieniu „Wyzwania dla bezpieczeństwa online” podpowiedzieli, jak kompleksowo przeciwdziałać zagrożeniom, a Artur Pietrzak i Jakub Starzyński (Zespół Wsparcia Technicznego OSE) wytłumaczyli, „Czym jest usługa OSE?”.
OSE: wartościowe zasoby edukacyjne
Na zakończenie sesji plenarnej Alicja Lesiakowska-Sarnowska i Izabela Balcerzak z Zespołu Programów Edukacyjno-Informacyjnych w NASK przedstawiły ofertę edukacyjną OSE. Ekspertki pokazały uczestnikom Kongresu, gdzie mogą szukać wartościowych materiałów do pracy z uczniami, które pomogą im dbać o cyfrowe bezpieczeństwo w szkole. Mówiły o platformie e-learningowej OSE IT Szkoła, gdzie wśród ponad dwustu kursów znajduje się najnowszy – „Przygody Profesora i N@tki, czyli jak mądrze korzystać z internetu” dla uczniów klas 4–6 szkoły podstawowej. Prelegentki omówiły także kampanie, w ramach której przybliżamy cyberzagrożenia i ich skutki: „Bezpieczni w sieci z OSE” (dotychczas: sexting, cyberprzemoc, FOMO, szkodliwe treści) oraz „Bądź z innej bajki” (FOMO, niebezpieczne kontakty w sieci, cyberprzemoc, szkodliwe treści). Nie zabrakło także informacji o OSEhero – projekcie, którego celem jest stworzenie społeczności nauczycieli chcących stać się dla swoich uczniów przewodnikami w cyfrowym świecie.
Większość wystąpień w sesji plenarnej można obejrzeć na Facebooku OSE – Ogólnopolska Sieć Edukacyjna. Zapraszamy!
– Kongres OSE dla nas, zespołu OSE, ale z pewnością także dla Państwa jako uczestników, był niezwykłym świętem cyfrowego bezpieczeństwa w szkole. Przez prawie pięć godzin rozmawialiśmy o tym, z czym musieli zmierzyć się nauczyciele i uczniowie i jak będzie wyglądała cyfrowa szkoła w przyszłości. Dziękuję ekspertom, osobom zaangażowanym w prace nad Kongresem, ale przede wszystkim uczestnikom za zaufanie i liczną oraz aktywną obecność. Udowodniliście Państwo, że takie wydarzenia są potrzebne i inspirujące. Mam nadzieję, że Kongres OSE stanie się stałym i ważnym punktem szkolnego kalendarza w kolejnych latach – powiedziała Agnieszka Żeglińska, Dyrektor ds. Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego i Ekosystemu OSE w NASK.

