Europejski Miesiąc Cyberbezpieczeństwa z OSE
Kończy się październik, a wraz z nim Europejski Miesiąc Cyberbezpieczeństwa (ECSM). W naszej specjalnej serii aktualności w kolejne czwartki przybliżaliśmy Wam zagadnienia dotyczące zagrożeń w sieci. Jeśli chcecie dołączyć do ECSM i zorganizować swoje wydarzenie związane z bezpieczeństwem online, a wciąż szukacie inspiracji, znajdziecie je poniżej! W ostatnim tekście z serii „Europejski Miesiąc Cyberbezpieczeństwa z OSE” przypominamy zagadnienia związane z quishingiem, cyberprzemocą, nieprawdą w mediach społecznościowych i cyfrowym kidnapingiem. Wskazujemy też materiały, które pomogą Wam np. przeprowadzić lekcję z uczniami, pogadankę dla rodziców lub inną inicjatywę.
Szczegółowe informacje o ECSM i zgłaszaniu inicjatyw znajdziecie na stronie bezpiecznymiesiac.pl oraz w naszej aktualności „Europejski Miesiąc Cyberbezpieczeństwa już po raz dziesiąty!”.
Quishing
ECSM to świetna okazja, by dowiedzieć się czegoś nowego na temat bezpieczeństwa w internecie. Tematem tegorocznej edycji były phishing i ransomware, a więc zagrożenia, z którymi coraz częściej możemy spotkać się online.
Quishing jest jedną z odmian phishingu, czyli oszustwa polegającego na podszywaniu się pod inną osobę albo zaufaną instytucję, aby wyłudzić od ofiary poufne informacje lub nakłonić ją do określonych działań. Do ataków phishingowych oszuści wykorzystują przede wszystkim e-maile, jednak wciąż poszerzają arsenał przestępczych środków. Okazuje się, że korzystając z sieci, musimy uważać też na… kody QR.
Skanując te czarno-białe kody graficzne, możemy trafić na takie, które rzekomo prowadzą m.in. do e-płatności lub odbioru nagrody. Tymczasem trafiamy na fałszywą stronę (np. banku) lub pobieramy na swój telefon złośliwe oprogramowanie. Jak się przed tym chronić? Przede wszystkim unikać skanowania nieznanych kodów, uważać na podejrzane wiadomości i kuszące promocje!
Więcej informacji o quishingu znajdziecie w naszej aktualności „Europejski Miesiąc Cyberbezpieczeństwa z OSE: quishing”. Chcecie pokazać młodym użytkownikom internetu, że w sieci zawsze należy pamiętać o zasadzie ograniczonego zaufania? Pokażcie im kursy na platformie OSE IT Szkoła: „Krasnoludki 2.0 – Phishing, czyli kłopoty to nasza specjalność”, „Owce w sieci – Papla” i „Miękkie aspekty bezpieczeństwa w internecie”.
Cyberprzemoc
Niektóre cyberzagrożenia pojawiają się wraz z rozwojem technologii, a inne są z nami od lat i wywodzą się ze zjawisk znanych sprzed czasów internetu. Tak jest z cyberprzemocą, czyli nękaniem w sieci.
Od tradycyjnej agresji cyberprzemoc różni się przede wszystkim o wiele większym zasięgiem. Osoby prześladowane online przekonują się też o prawdziwości stwierdzenia „w internecie nic nie ginie”. Obraźliwe komentarze, wyzwiska, szantaż, udostępnianie kompromitujących materiałów – działania te niosą za sobą bardzo przykre skutki emocjonalne dla ofiar, mogą prowadzić nawet do zaburzeń depresyjnych czy myśli samobójczych.
Dorośli niestety nie zawsze zdają sobie sprawę ze skali tego problemu. Warto wiedzieć, że niemal 80% uczniów przyznaje, że było świadkami aktów internetowej agresji, a co piąty nastolatek wskazuje, że doświadczył przemocy osobiście.
W aktualności „Europejski Miesiąc Cyberbezpieczeństwa z OSE: cyberprzemoc” zebraliśmy wiele pomocnych materiałów, które podpowiadają, jak radzić sobie z cyberprzemocą oraz jak jej zapobiegać. Wsłuchajcie się też w głosy ekspertów – obejrzyjcie webinar „Cyberprzemoc w szkole – powiedz STOP” z udziałem prof. Jacka Pyżalskiego z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu oraz Anny Borkowskiej z NASK:
Nieprawda w mediach społecznościowych
Za pośrednictwem internetu codziennie zalewają nas tysiące informacji, postów, zdjęć. Czy zastanawialiście się kiedyś, ile z nich jest… prawdziwych?
Social media kuszą nas obietnicą utkwienia kontaktów z bliskimi, szybkiej komunikacji i wymiany informacji. Jednocześnie przekazują nam jednak wyidealizowaną wizję świata, często mającą niewiele wspólnego z rzeczywistością. W tę pułapkę ułudy często wpadają zwłaszcza młodzi ludzie, którzy obserwując starannie wyselekcjonowane zdjęcia znajomych czy idoli, mogą myśleć, że ich życie jest mało atrakcyjne i ubogie w pasjonujące wydarzenia.
Musimy mieć świadomość, że ze szczególną uwagą powinniśmy przyglądać się nie tylko relacjom i zdjęciom, ale też informacjom, z którymi stykamy się w internecie. Media społecznościowe są bowiem miejscem, w którym z prędkością światła rozprzestrzeniają się fałszywe informacje. Z fake newsami możemy mieć do czynienia w postach, artykułach, komentarzach, tweetach, a nawet memach. Po raz kolejny zadziała tutaj zasada ograniczonego zaufania, ale też nawyk weryfikowania informacji, zwłaszcza tych sensacyjnych.
Rzetelne wiadomości o wszystkich obliczach nieprawdy w internecie znajdziecie w naszej aktualności „Europejski Miesiąc Cyberbezpieczeństwa z OSE: nieprawda w mediach społecznościowych”. Zajrzyjcie też na nasz fanpage OSE – Ogólnopolska Sieć Edukacyjna na Facebooku, gdzie możecie zobaczyć transmisję Kongresu OSE 2022 – w swoich wystąpieniach nasi prelegenci poruszali kwestie m.in. dotyczące dezinformacji i fake newsów.
Cyfrowy kidnaping
Wielu rodziców chętnie udostępnia w sieci zdjęcia swojego dziecka upamiętniające jego dokonania i inne ważne chwile. Może się zdarzyć, że materiały te zdradzają więcej, niż powinny – imię dziecka, wiek, a nawet datę urodzin czy nazwę jego szkoły lub przedszkola…
Warto wiedzieć, że w internecie możemy natknąć się na oszustów dopuszczających się cyfrowego kidnapingu, a więc kradzieży wizerunku dziecka i nielegalnym wykorzystywaniu go przez osoby trzecie. Zdobyte w ten sposób zdjęcia czy filmiki mogą służyć np. do oszustw finansowych, a także zaspokajania różnych fantazji (w tym seksualnych lub przemocowych).
Jak chronić swoje dziecko przed cyfrowym kidnapingiem? Przede wszystkim rozważnie udostępniać materiały, na których jest widoczne. Jeżeli dane zdjęcie lub filmik prezentuje intymne treści albo może narazić dziecko na śmieszność, upokorzenie lub krytykę, lepiej powstrzymać się przed kliknięciem „Opublikuj”!
Chcecie dowiedzieć się więcej o bezpiecznym udostępnianiu wizerunku dziecka w internecie? Sięgnijcie po materiały przygotowane przez naszych ekspertów: kurs e-learningowy „Sharenting. Czy warto mieć rodzinny album w sieci?” oraz poradnik „Sharenting i wizerunek dziecka w sieci”. Zajrzyjcie też do aktualności „Europejski Miesiąc Cyberbezpieczeństwa z OSE: cyfrowy kidnaping”.
ECSM trwa w OSE przez cały rok!
Bezpieczeństwo dzieci w internecie to nasza wspólna sprawa, dlatego materiałów dotyczących cyberzagrożeń i mądrych postaw online możecie szukać u nas przez cały rok. W Wasze ręce na bieżąco oddajemy poświęcone tym zagadnieniom aktualności, udostępniamy też wartościowe poradniki, scenariusze zajęć i e-kursy.
Bezpieczeństwa w sieci dotyczy też nasza kampania „OSE. Bezpieczny internet w szkole”, w której razem z naszym ambasadorem – aktorem Pawłem Małaszyńskim – podpowiadamy, jak unikać zagrożeń online.
Na zakończenie Europejskiego Miesiąca Cyberbezpieczeństwa polecamy Wam szczególnie trzeci odcinek naszego podcastu „Cyfrowa wywiadówka”, w którym Pan Belfer, Paweł Małaszyński oraz Anna Borkowska z NASK szukają recepty, która pomoże ochronić dzieci i uczniów przed cyfrowymi zagrożeniami.
Odcinka „O bezpieczeństwie dzieci w sieci” posłuchacie na stronie ose.gov.pl w zakładce Kampania OSE, na kanale OSE na YouTubie oraz na największych platformach streamingowych.
A dlaczego warto towarzyszyć dzieciom w odkrywaniu internetu? Zobaczcie dwa odcinki „Q&A z Pawłem Małaszyńskim” i poznajcie podpowiedzi naszego ambasadora!
