Uwaga na romance scam!
Cyberprzestępcy wykorzystują popularność aplikacji randkowych, ale także mediów społecznościowych, do ataków bazujących najczęściej na różnych technikach manipulacji. Stopniowe wzbudzanie zaufania, wyznania miłości, obietnice wspólnej przyszłości… Czy to się może nie udać? Niestety tak.
Niebezpieczne love
W mediach regularnie pojawiają się historie mówiące o szkodach wyrządzonych przez tzw. internetowe znajomości – najczęściej finansowych, ale ich konsekwencje mogą być znacznie dalej idące. Przykładów tak zwanego „romance scam”, czyli romantycznego oszustwa, jest wiele. Część z nich z pewnością już znacie. Być może dotknęły kogoś z Waszego otoczenia? Jeśli usłyszycie opowieść wpisującą się w jakikolwiek z popularnych schematów, koniecznie zareagujcie.
A jakie są możliwe scenariusze? Przybliżamy w skrócie dwa popularne:
- Oszustwo finansowe na „amerykańskiego żołnierza” lub „lekarkę służącą na misji” – przy czym pamiętajmy, że charakterystyka postaci może być różna. To niejedyne określenia. Cechą wspólną jest zawsze to, że mamy do czynienia z „niezwykłą” osobą, która znalazła się w trudnej sytuacji i potrzebuje wsparcia. Zaczyna się niewinne – poznajemy kogoś w sieci, zapoznajemy się z jego historią, która jest najczęściej bardzo emocjonalna, krok po kroku dowiadujemy się coraz więcej o jego codzienności – to etap budowania zaufania, często również zapewnień dotyczących wspólnej przyszłości. Punktem kulminacyjnym jest zwykle prośba o przesłanie pieniędzy, wynikająca z nagłej, trudnej sytuacji – np. operacja bliskiej osoby, czy zakup biletu do kraju.
- Sextorsion, czyli szantaż nacechowany seksualnie. W tym przypadku początek bywa podobny. Do osiągnięcia swojego celu sprawca potrzebuje przecież zaufania ofiary. Jest gotowy bardzo się zaangażować – prawi komplementy, prowadzi wielogodzinne rozmowy, które z czasem stają się coraz bardziej intymne, aż w końcu dochodzi do wymiany zdjęć lub filmów o charakterze seksualnym. Ostatni etap? To żądanie zapłaty okupu pod groźbą upublicznienia intymnych materiałów.
Dlaczego tak łatwo stać się ofiarą w sieci? Poznając nową osobę za pośrednictwem internetu mamy ograniczoną możliwość oceny jej faktycznych zamiarów. W „realu” przyglądamy się mimice, gestom, bezpośrednim reakcjom, relacjom z innymi – często małe rzeczy mają wielkie znaczenie. Jeśli coś nas zaniepokoi, np. skłonność do agresji, możemy się wycofać. Online znacznie łatwiej jest się nabrać na czyjeś fałszywe zamiary.
Jak tego uniknąć?
Oczywiście – nie wszystkie znajomości nawiązywane w sieci są niebezpieczne. Znamy, z pewnością Wy również, wiele przykładów przyjaźni, związków i innych wartościowych relacji, które zaczęły się online. To możliwe! Natomiast – zachowanie ostrożności i zdrowego rozsądku w takich sytuacjach jest absolutnie obowiązkowe. Jak się uchronić przed internetowymi oszustwami? Oto kilka wskazówek:
- Uważaj na wiadomości, które nakłaniają Cię do jakiegoś działania – w tym wysyłki swoich zdjęć czy pieniędzy nieznajomemu – osobie, z którą nie masz relacji „w realu”.
- Nie wierz we wszystko co słyszysz/czytasz – pamiętaj, że w internecie każdy może być kim chce.
- Zawsze staraj się weryfikować z kim rozmawiasz – czy podane przez tę osobę dane (imię, nazwisko, e-mail) są prawdziwe? Czy ma wyglądające wiarygodnie profile w mediach społecznościowych?
- Pod żadnym pozorem nie podawaj swoich haseł i danych do logowania – mogą zostać łatwo użyte przeciwko Tobie!
- Zanim udostępnisz jakiekolwiek informacje na swój temat – dobrze to przemyśl. Nigdy nie możesz mieć pewności, kto i w jaki sposób je wykorzysta.
Ważna reakcja
Jeśli podobna sytuacja spotka kogoś Wam bliskiego albo Was samych, pamiętajcie – nie można tego zostawić bez reakcji. Oszustwa typu „romance scam” to w większości przypadków przestępstwa, za które sprawcom grozi odpowiedzialność karna.
Uwaga!
Jeśli jesteś ofiarą przestępstwa na tle romantycznym, zgłoś sprawę na Policję.
Potrzebujesz pomocy i wsparcia psychologicznego?
Zadzwoń pod bezpłatny numer Telefonu Zaufania dla Osób Dorosłych 116 123 lub inną pomocową linię wsparcia.
Rozważ spotkanie z psychologiem lub terapeutą.
Wszystkie incydenty związane z bezpieczeństwem internetowym możesz zgłosić również do CERT Polska.
Więcej informacji na temat „oszustw romantycznych” znajdziecie w poradniku opracowanym przez ekspertów NASK: „Internetowe love. Jak zadbać o swoje cyberbezpieczeństwo w relacjach online” . Zachęcamy do lektury!
