bezpieczniwsieci.edu.pl i fałszywe informacje

To już nasze ostatnie spotkanie z serii, w której prezentujemy Wam kursy znajdujące się na naszej bezpłatnej platformie e-learningowej Bezpieczni w sieci (bezpieczniwsieci.edu.pl). Dziś na tapet bierzemy kurs „Fake news, teorie spiskowe, manipulacje w sieci”, podczas którego zdobędziecie wiedzę o fake newsach, poznacie mechanizmy, które stoją za szybkim rozprzestrzenianiem się fałszywych informacji, oraz dowiecie się, co zrobić, by nie ulegać zgubnemu wpływowi dezinformacji.

Czym są fake newsy?

Zacznijmy od początku. Fake newsy to teksty, zdjęcia i/lub materiały wideo zawierające nieprawdziwe informacje. Takie treści przyciągają uwagę, wzbudzając emocje, podbijają internet i przynoszą pieniądze lub inne korzyści tym, którzy je tworzą i rozpowszechniają. Dla twórców fake newsów najważniejsze jest to, by fabrykowane przez nich materiały dotarły do jak największej liczby użytkowników. Fake newsem bywają również wypowiedzi wyrwane z kontekstu – często tego typu zjawisko spotykamy np. w świecie polityki.

Zanim udostępnisz – sprawdź źródło

W dzisiejszych czasach weryfikacja informacji stała się niezwykle cenną umiejętnością. Każdego dnia dociera do nas ogrom informacji, oczywiste jest to, że nikt nie ma czasu, by sprawdzać źródło każdej z nich. Warto się jednak zatrzymać na chwilę przynajmniej przy tych treściach, które wzbudzają w Was silne emocje – pozytywne lub negatywne. Istnieje bowiem prawdopodobieństwo, że mogą być fałszywe.

Zanim podzielicie się taką informacją ze znajomymi czy całym światem za pośrednictwem mediów społecznościowych, warto sprawdzić jej źródło, autora czy datę publikacji, upewnić się, czy zdjęcia nie były wykorzystane wcześniej, a nawet potwierdzić prawdziwość wiadomości w serwisach fact-checkinowych. Dzięki szybkiej weryfikacji macie pewność, że informacja np. nie została wyjęta z kontekstu dłuższej wypowiedzi, a udostępnienie jej nie narazi Was na śmieszność i nie podważy Waszej wiarygodności.

Czy należy reagować na teorie spiskowe?

Oczywiście! Rolą nauczycieli jest weryfikowanie wiedzy uczniów, konfrontowanie się ze zjawiskami wynikającymi z teorii spiskowych, w które wierzą dzieci i młodzież. Niepodejmowanie rozmowy z uczniami na tematy głoszonych przez nich tez to strata szansy na udzielenie młodym ludziom ważnej lekcji – krytycznego myślenia. Jeśli więc np. na lekcji biologii uczniowie mówią o szkodliwości szczepień, przedstawcie potwierdzone naukowo wyniki badań. Jeszcze skuteczniejszym rozwiązaniem może okazać się nauka samodzielnego demaskowania tego typu teorii. Poproś uczniów o przygotowanie krytycznej debaty, zgłębienie tematu, poszukanie źródeł przedstawiających inny punkt widzenia. Taka lekcja utkwi w ich pamięci na dłużej i dzięki niej zaczną podawać w wątpliwość słuszność innych teorii.

Młodzież a fake newsy

Wiemy, że młodzi ludzie świetnie odnajdują się w cyfrowym świecie, jednak odróżnianie wiarygodnych informacji od fake newsów, a naukowych teorii od pseudonaukowego bełkotu sprawia im dużą trudność. Związane jest to z niewielkim życiowym doświadczeniem i brakiem odporności na skuteczne manipulacje tekstem i obrazem, za którymi stoją wyspecjalizowani oszuści.

Młodzi internauci są stale aktywni w mediach społecznościowych, ale jak wynika z najnowszej edycji badania NASK „Nastolatki 3.0”, mniej niż połowa z nich interesuje się wiarygodnością profili czy osób na portalach społecznościowych. Lepiej prezentują się dane dotyczące weryfikacji wiarygodności informacji. Ponad połowa respondentów (52,9%) podejmuje się weryfikacji autentyczności treści zamieszczanych w internecie. To jednak nie znaczy, że możecie spać spokojnie! Zachęcamy: rozmawiajcie z uczniami na temat fałszywych treści, jakie mogą znaleźć w internecie, uczcie ich sposobów reagowania na fake newsy i przestrzegajcie przed dezinformacją. Pomogą Wam w tym kursy i scenariusze zajęć z modułu „Fałszywe informacje”, dostępne bezpłatnie na platformie Bezpieczni w sieci.

Poznajcie bliżej internetowe zagrożenia!

Na naszej platformie znajdziecie wiele treści dotyczących bezpiecznego korzystania z sieci. Czekają tam na Was i Waszych uczniów (z klas 7–8 szkół podstawowych orz szkół ponadpodstawowych) także inne e-kursy. Podzieliliśmy je na siedem kategorii: cyberprzemoc, cyberzagrożenia, cyfrowe ślady i wizerunek online, fake newsy, nielegalne i szkodliwe treści w internecie, prywatność w cyfrowym świecie oraz cyfrowa higiena. Łącznie to 21 bezpłatnych kursów e-learningowych!

Więcej informacji na stronie: bezpieczniwsieci.edu.pl