Prezent na Dzień Dziecka – wspólny czas offline
Zbliża się Dzień Dziecka, zatem jak co roku rodzice zastanawiają się, jak świętować tę wyjątkową okazję i jaki prezent wybrać dla swoich pociech. Chcemy Was przekonać, że być może najcenniejszym podarunkiem będzie… wspólny czas, który spędzicie bez urządzeń cyfrowych. Piknik, wycieczka rowerowa, inne rodzinne przyjemności? Jesteśmy na tak!
Dzieciństwo przed ekranem
W dzisiejszych czasach nowe technologie otaczają dzieci niemal od urodzenia – najmłodsi dorastają z nimi, często bardzo wcześnie rozpoczynając korzystanie z internetu i podłączonych do niego urządzeń. Maluch przed ekranem to niestety coraz częstszy widok. Jak potwierdzają badania, ponad połowa dzieci w wieku od 0 do 6 lat (54%) używa smartfona, tabletu czy laptopa, a średni wiek inicjacji używania tego rodzaju urządzeń wynosi 2 lata i 2 miesiące (Rowicka, Bujalski, 2020). Z roku na rok ten wiek się obniża i jest to zdecydowanie niepokojący trend.
My – dorośli – nie jesteśmy tutaj bez winy. Niemal dwie trzecie rodziców daje dzieciom urządzenie cyfrowe jako nagrodę, 80% – kiedy dzieci się nudzą, a 67% – gdy płaczą lub marudzą. Co więcej, opiekunowie udostępniają dzieciom smartfony czy tablety, gdy nie mają siły na zabawę z pociechą (85%), potrzebują zająć się czynnościami domowymi (90%) lub nie mają pomysłu na spędzanie czasu z dzieckiem (75%) (Rowicka, Bujalski, 2020).
Pamiętajcie: dzieci uczą się, obserwując swoich opiekunów – nabywają umiejętności komunikacyjnych, próbują rozpoznawać emocje i gesty. Potrzebują bezpośredniego kontaktu i interakcji, których nie doświadczają, gdy patrzą w ekran urządzenia. Zadbajcie więc o wspólny czas, spędzony na ulubionej zabawie i pokazywaniu świata. Warto wiedzieć, że zbyt długie wpatrywanie się w ekran może powodować problemy z zasypianiem, koncentracją, a także negatywnie oddziaływać na rozwój poznawczy i społeczny małych dzieci.
O cyfrowej higienie – odkładaniu urządzeń na czas posiłków i spotkań, wyłączaniu powiadomień, robieniu przerw od internetu, dbaniu o jakość snu – powinni pamiętać wszyscy, i mali, i duzi. Nastolatki spędzają w sieci średnio 5 godzin i 36 minut, a dorośli nawet 6 godzin i 17 minut dziennie (Lange, 2023; Digital 2024). To bardzo dużo: jeśli uznamy, że jesteśmy online statystycznie 6 godzin na dobę, to proste działanie matematyczne wystarczy, by stwierdzić, że rocznie spędzamy przed ekranami ponad 91 dni, czyli przeszło trzy miesiące!
Chcecie dowiedzieć się więcej na temat kształtowania zdrowych cyfrowych nawyków? Przeczytacie o tym w naszym najnowszym poradniku „Offline, czyli zdrowiej. O cyfrowej higienie dla rodziców i wychowawców”.
A może offline?
Dzień Dziecka to doskonała okazja, by odłożyć smartfony i spędzić czas inaczej – rodzinnie, na świeżym powietrzu, na ulubionych aktywnościach. Z pewnością w swojej okolicy znajdziecie wiele ciekawych propozycji: pikniki, rajdy rowerowe, kino w plenerze, festyny, zawody sportowe i inne atrakcje.
Wolicie zostać w domu? Nie musicie lądować przed telewizorem! Co powiecie na programowanie na dywanie? Przekonajcie się, że do nauki kodowania nie potrzebujecie komputerów. Wystarczą proste przybory – kartki, kredki, kostki do gry, guziki czy małe figurki – i ochota do wspólnej zabawy, która spodoba się i młodszym, i starszym. Nie musicie być informatycznymi specami, by uczyć swoje dzieci programowania! Skorzystajcie z bezpłatnego poradnika „Zabawy w programowanie offline”. Znajdziecie w nim propozycje zabaw, szczegółowe instrukcje i ilustracje, które pomogą Wam zamienić dom w prawdziwą pracownię programistyczną!
Post scriptum: a jeśli jednak smartfon w prezencie?
Zanim zdecydujecie się na zakup cyfrowego prezentu, pomyślcie, jakie korzyści przyniesie dziecku to urządzenie i z jakimi zagrożeniami musicie się liczyć. Pamiętajcie też o dobrym zabezpieczeniu sprzętu: zainstalujcie wszystkie dostępne aktualizacje, wybierzcie program antywirusowy, a przede wszystkim porozmawiajcie z dzieckiem o tym, jak mądrze korzystać z internetu. Ustalcie też konkretne zasady związane z czasem online i offline.
Wsparciem będzie dla Was też nasza bezpłatna aplikacja ochrony rodzicielskiej mOchrona. Wystarczy zainstalować ją na urządzeniu rodzica i sprzęcie dziecka (smartfonie, tablecie, komputerze). Apka pomoże w zapewnianiu dzieciom bezpieczeństwa w internecie oraz diagnozowaniu potencjalnych problemów i zagrożeń, a także pozwali szybko reagować na niebezpieczeństwa online.
Więcej informacji aplikacji znajdzie na stronie ose.gov.pl/mochrona
Źródła [online, dostęp dn. 28.05.2024]:
„Digital 2024: Polska”, raport na stronie datareportal.com.
Lange R. (red,), (2023), „Nastolatki 3.0. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców”, Warszawa: Państwowy Instytut Badawczy NASK.
Rowicka M., Bujalski M., (2020), „Raport z badania „Brzdąc w sieci – zjawisko korzystania z urządzeń mobilnych przez dzieci w wieku 0–6 lat”, Warszawa: Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej.
