Bezpieczni w sieci z OSE: wiosenne porządki w urządzeniach mobilnych

Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że smartfon, smartwatch czy tablet to prawdziwe „kopalnie” danych. Znajdują się na nich cenne informacje o nas – m.in. kontakty, aplikacje bankowe, poczta elektroniczna, komunikatory, materiały wideo czy zdjęcia. Dlatego chcąc pozbyć się starego urządzenia mobilnego, nie wystarczy zwyczajne wyczyszczenie danych. Trzeba zniszczyć je bezpowrotnie. To zapewni nam bezpieczeństwo i uchroni przed potencjalnym wyciekiem informacji.

Co w środku?

Imię i nazwisko, adres zamieszkania, miejsce pracy, często odwiedzane lokalizacje, prywatne fotografie, nagrania wideo, pliki głosowe, dane o stanie zdrowia, codzienna liczba robionych kroków – to tylko część informacji, które można znaleźć w naszych urządzeniach. Do tego dochodzi historia połączeń wychodzących, przychodzących, nieodebranych, wiadomości SMS czy na komunikatorach. Z łatwością można też znaleźć przeglądane strony, hasła i inne dane dostępowe do kont, np. bankowości elektronicznej, poczty e-mail czy mediów społecznościowych. Na przenośnych sprzętach elektronicznych znajdują się też treści dotyczące innych osób – m.in. cała baza kontaktów do rodziny, przyjaciół i naszych współpracowników.

Odcięcie cyfrowej pępowiny

Stare urządzenia mobilne możemy oddać komuś z rodziny lub znajomym, sprzedać albo wyrzucić. Niezależnie od tego, jaki sposób utylizacji wybierzemy, musimy najpierw zabezpieczyć to, co cenne i trwale, „odciąć cyfrową pępowinę” łączącą stary sprzęt z naszym życiem. Jak to zrobić skutecznie?

Zanim przywrócimy urządzenie do ustawień fabrycznych, warto przenieść wszystkie dane na nowy sprzęt oraz utworzyć kopię zapasową. Dobrym rozwiązaniem jest transfer informacji do chmury. Można też rozważyć utworzenie lokalnej kopii zapasowej. Kolejny krok to skasowanie powiązań, czyli wylogowanie się m.in. z kont bankowych, poczty elektronicznej oraz usunięcie kart płatniczych z cyfrowego portfela, tj. Apple Pay lub Google Pay. Ostatni krok to likwidacja urządzenia z listy zaufanych sprzętów przypisanych do Apple ID czy konta Google.

Dane trzeba usunąć raz, a dobrze

Zwykłe skasowanie danych z urządzenia mobilnego to za mało. Najszybszym i najprostszym sposobem na usunięcie cennych informacji jest przywrócenie urządzenia do ustawień fabrycznych (wyzerowanie urządzenia). W zależności od systemu, jaki posiada nasz sprzęt, lokalizacja opisanej funkcji jest różna. Dla dwóch najpopularniejszych systemów, tzn. iOS i Android wygląda to następująco:

• Dla urządzenia Apple z systemem iOS: Ustawienia → Ogólne → Wyzeruj → Wymaż zawartość i ustawienia;
• Dla urządzenia z systemem Android: Ustawienia → Prywatność → Ustawienia fabryczne.

Dlaczego warto przywrócić w urządzeniu ustawienia fabryczne? Dzięki temu działaniu zniszczymy m.in. klucz szyfrujący i dane znajdujące się np. w telefonie.

SIM i SD – małe karty, ogromne ryzyko  

Kolejną ważną kwestią jest karta SIM (ang. Subscriber Identity Module). To dzięki niej możliwe jest nawiązanie połączeń telefonicznych oraz transmisja danych. Przywrócenie telefonu do ustawień fabrycznych nie usuwa jednak z karty SIM żadnych informacji. Dlatego kartę trzeba przenieść do nowego smartfona lub po prostu ją zniszczyć. To uniemożliwi jej ponowne wykorzystanie. Nikt więc nie będzie mógł podszywać się pod Ciebie ani uzyskać dostępu do Twoich danych czy kont.

Nie można też zapomnieć o karcie pamięci SD (ang. Secure Digital). Na niej również przechowywane są dane. Niektóre przenośne sprzęty korzystające z systemu Android posiadają taki dodatkowy nośnik danych. Chcąc pozbyć się starego telefonu, trzeba również usunąć z niego kartę SD. Można ponownie jej użyć w nowych, przenośnych sprzętach mobilnych lub wykorzystać ją jako pamięć masową w komputerze przy pomocy adaptera USB. Podobnie jak w przypadku karty SIM, jeśli karta pamięci SD nam się już nie przyda, trzeba zniszczyć ją fizycznie.

Stary sprzęt, który nadal coś znaczy

Co istotne, zużyte urządzenia mobilne to elektrośmieci. Nie wolno ich wyrzucać do zwykłego kosza na śmieci. Zawierają one bowiem szkodliwe substancje dla środowiska (m.in. ołów, rtęć czy kadm), ale również cenne surowce (tj. złoto, srebro, miedź i pallad), które warto odzyskać w procesie recyklingu metali ziem rzadkich. Stare sprzęty można przekazać m.in. do punktu obsługi elektroodpadów, organizacji charytatywnych przyjmujących sprawne urządzenia do dalszego użytku albo do sklepów, które oferują usługę odbioru starego sprzętu przy zakupie nowego. Jeśli jednak nie potrafimy samodzielnie usunąć danych czy wyzerować urządzenia, zawsze warto skorzystać z pomocy serwisu lub operatora wybranej sieci komórkowej.

W ramach wiosennych porządków zachęcamy do właściwej utylizacji nieużywanego mobilnego sprzętu elektronicznego. Pamiętajmy, że odpowiedzialne i bezpieczne pozbycie się go to nie tylko ochrona przed wyciekiem danych, ale także troska o planetę. Świadomość i ostrożność są dziś kluczowe.

Źródła:

Crowley C., (2019), „Utylizacja urządzenia mobilnego”, Biuletyn Bezpieczeństwa Komputerowego „OUCH!” nr 3, SANS Security Awareness [online, dostęp dn. 20.05.2026].

„Jak bezpiecznie przeprowadzić usuwanie danych przed wymianą sprzętu firmowego?”, (b.r.), artykuł na stronie infoprotector.pl [online, dostęp dn. 20.05.2026].

„Utylizacja sprzętu mobilnego – jak zrobić to bezpiecznie”, (2026), artykuł na stronie bezpiecznymiesiac.pl [online, dostęp dn. 20.05.2026].