Bezpieczni w sieci z OSE: Światowy Dzień Hasła
W Światowy Dzień Hasła (ang. World Password Day), który w tym roku przypada dokładnie na czwartek 7 maja, chcielibyśmy Wam przypomnieć, czym jest hasło, jak istotną rolę w zabezpieczaniu naszych zasobów pełni oraz jak je tworzyć, aby było silne i bezpieczne. Poniżej znajdziecie krótki poradnik, który krok po kroku przeprowadzi Was przez główne zasady tworzenia silnych zabezpieczeń.
Strażnik cyfrowych danych
Hasło to najprostsza i najbardziej popularna forma zabezpieczenia, chroniąca nasze konto e-mail, bankowe, urządzenia czy profile w mediach społecznościowych przed atakami cyberprzestępców. Silny i bezpieczny szyfr pełni bowiem rolę strażnika cyfrowych danych, które mogą być spokojnie przechowywane w różnych miejscach. Niezawodne hasło, czyli jakie?
Po pierwsze – unikalne
Chcąc spać spokojnie, warto przyjąć zasadę: jedno hasło, jeden dostęp. Kluczowe jest, aby nie tworzyć jednego zabezpieczenia do wszystkich serwisów, lecz aby każda witryna posiadała swój oddzielny szyfr.
Po drugie – długie i nieoczywiste
Długość hasła wpływa na jego bezpieczeństwo. Silny szyfr powinien składać się co najmniej z 14 znaków. Dobrze sprawdza się kombinacja kilku słów (najlepiej pięciu) – łatwa do zapamiętania dla użytkownika, trudna do złamania przez cyberprzestępcę. Zgodnie z rekomendacją CERT Polska, należy unikać cytatów bez znaczących modyfikacji. Cytaty mogą nam posłużyć jedynie jako inspiracja (np. WlazlKostekNaMostekIStuka). Na siłę hasła pozytywny wpływ mają też obcojęzyczne wstawki (np. DwaBialeLatajaceSophisticatedKroliki). Więcej na ten temat znajdziecie na stronie CERT Polska.
Po trzecie – dwuetapowa weryfikacja
Brzmi skomplikowanie? To tylko pozory! Weryfikacja dwuetapowa (ang. Two Factor Authenticaton, 2FA) to dodatkowa warstwa ochrony, wymagająca potwierdzenia tożsamości dwoma różnymi metodami podczas logowania. Pierwszy etap to wpisanie hasła lub PIN-u. Drugi zaś to podanie jednorazowego kodu, potwierdzenie w aplikacji, użycie klucza USB lub odcisku palca czy skanu tęczówki oka. Więcej o weryfikacji dwuetapowej przeczytacie na stronie CERT Polska.
Po czwarte – menedżer haseł
Dobrym pomysłem jest używanie menedżera haseł. Ten sposób pozwala nam „odciążyć głowę”, ponieważ dzięki niemu nie musimy pamiętać wszystkich naszych zabezpieczeń. Program zapamięta je za nas.
Po piąte – wystrzegaj się najpopularniejszych haseł
Zanim zaczniemy tworzyć hasło do naszych poufnych danych, warto sięgnąć do listy najpopularniejszych haseł opublikowanej przez CERT Polska. Wystrzeganie się podanych tam przykładów sprawi, że nasze dane będą bezpieczne.
Po szóste – weryfikacja
Dobrą praktyką jest regularne sprawdzanie, czy nie doszło do wycieku naszych danych. W tym celu wystarczy wejść na stronę bezpiecznedane.gov.pl lub haveibeenpwned.com. Jeśli nasze adresy e-mail znalazły się w ujawnionej bazie danych – zmieńmy hasło natychmiast. Nie tylko w danym serwisie, ale wszędzie tam, gdzie było ono podobne.
Po siódme – hasło jest Twoje, nikt poza Tobą nie może mieć do niego dostępu
Pamiętajcie, że hasło to dane poufne. Nie udostępniajcie go innym osobom, nawet bliskim, szczególnie jeśli jesteście o to proszeni przez telefon, w wiadomości elektronicznej czy na czacie. Ważne! Pracownicy wiarygodnych instytucji finansowych czy urzędów nigdy nie proszą o takie informacje.
Po ósme – przezorność
Zwracajcie uwagę, w jaki sposób i gdzie wpisujcie swoje zabezpieczenia. Jeśli macie pilną potrzebę zalogowania się np. na swoje konto bankowe w miejscu publicznym, sprawdźcie najpierw, czy ktoś nie zagląda Wam przez ramię. Zweryfikujcie, czy na pewno korzystacie z dobrze zabezpieczonej sieci. I co równie istotne, nigdy nie notujcie swoich haseł w kalendarzu, notesie czy telefonie.
Po dziewiąte – cyfrowa higiena
Regularnie ściągajcie (z legalnych i pewnych źródeł!) najnowsze aktualizacje na telefon i komputer. Te drobne nawyki związane z aktualizacją oprogramowania sprawią, że będziecie czuli się bezpiecznie w sieci.
Światowy Dzień Hasła to dobry moment, aby zmienić choć jedno hasło, do czego Was gorąco zachęcamy! Pamiętajcie, że cyberprzestępcy nie śpią – są z technologią na bieżąco i świetnie wiedzą, jak z niej korzystać. Dlatego jedyną metodą na ataki jest tworzenie silnych i bezpiecznych haseł oraz stosowanie się do podstawowych zasad bezpieczeństwa online i cyfrowej higieny. Korzystajcie aktywnie z tej wiedzy!
Źródła:
„Bezpieczni w sieci z OSE: ataki słownikowe”, (2025), artykuł na stronie ose.gov.pl [online, dostęp dn. 06.05.2026].
„Bezpieczni w sieci z OSE: silne hasła i uwierzytelnianie dwuskładnikowe”, (2023), artykuł na stronie ose.gov.pl [online, dostęp dn. 06.05.2026].
Gańko K., Kania D., (2025), „ABC cyberbezpieczeństwa 2.0”, Warszawa: NASK – Państwowy Instytut Badawczy, s. 84-85 [online, dostęp dn. 06.05.2024].
„Sprawdź swoje hasła!”, (2024), artykuł na stronie ose.gov.pl [online, dostęp dn. 06.05.2026].
„Uwaga, wyciek!”, (2024), artykuł na stronie kompetencjecyfrowe.gov.pl [online, dostęp dn. 06.05.2026].
