Bezpieczni w sieci z OSE na święta: oszustwa nie tylko internetowe
Grudzień to dla nas wyjątkowy czas – organizujemy rodzinne spotkania, kupujemy prezenty, składamy życzenia i świętujemy Boże Narodzenie. Co zrobić, by Gwiazdka wiązała się jedynie z radością i wspaniałą, rodzinną atmosferą, a niekoniecznie z cyfrowymi kłopotami? Podpowiadamy!
Phishing
W okresie świątecznym zwracajcie szczególną uwagę na elektroniczne kartki z życzeniami (phishing), SMS-y z prośbą o dopłatę do paczki czy natychmiastowe uregulowanie zaległej faktury (smishing) oraz podejrzane telefony, np. z banku (vishing). Przyglądajcie się też samej wiadomości – jeżeli zawiera błędy językowe i manipulujące komunikaty (np. „podaj dane w ciągu 24 godzin”, „opłać fakturę natychmiast”) oraz jest skierowana do ogólnego odbiorcy (np. „Szanowny Kliencie”), najprawdopodobniej została wysłana przez oszusta.
Jeśli otrzymacie podejrzaną wiadomość (nawet od rzekomego znajomego), zachowajcie ostrożność: nie klikajcie w żadne linki i nie dokonujcie płatności, zgłoście się też do CERT Polska za pomocą formularza, a podejrzany SMS prześlijcie na numer 8080.
Zbiórki charytatywne
W święta chętniej niż zwykle dzielimy się z potrzebującymi tym, co mamy. Niestety – oszuści potrafią to wykorzystać… Przestępcy grają na naszych emocjach i bez mrugnięcia okiem wykorzystują różne metody – wyszukują w internecie zdjęcia chorych dzieci i zwierząt, podrabiają dokumentację medyczną, w swoje zbiórki angażują celebrytów. Wszystko po to, by wyłudzić od nas pieniądze. Uważajcie na naciągaczy i zawsze weryfikujcie organizatora zbiórki!
Jeżeli chcecie komuś pomóc, wybierajcie zaufane platformy organizujące zbiórki (tam również zdarzają się próby oszustw, jednak organizatorzy zrzutek są szczegółowo weryfikowani) oraz miejcie oczy i uszy szeroko otwarte. Sprawdzajcie, jak długo istnieje organizacja, która prowadzi zbiórkę, szukajcie jej regulaminu, terminu rozpoczęcia i zakończenia. Koniecznie zajrzyjcie też na stronę zbiorki.gov.pl, gdzie prowadzony jest rejestr zbiórek publicznych organizowanych na terenie kraju.
Jeśli macie podejrzenia co do legalności jakiejś zbiórki pieniędzy, zgłoście tę sprawę na policję.
E-zakupy
Uważajcie na wyjątkowe okazje i fałszywe sklepy internetowe. Tak jak w przypadku innych zagrożeń w sieci zbawienny okaże się zdrowy rozsądek. Niech nie zwiodą Was „wyjątkowe oferty dostępne tylko dziś”, „megarabaty” i przeceny na cały asortyment sklepu! Zanim wrzucicie coś do internetowego koszyka, poszukajcie podstawowych informacji na stronie sklepu: danych kontaktowych (w tym formularza), numeru NIP i numeru wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), a także regulaminu, informacji o sposobach dostawy, formach płatności czy warunkach zwrotu towaru. Przed dokonaniem zakupu zapoznajcie się też z opiniami na temat sklepu i sprzedawcy. Waszą czujność powinny wzbudzić wyłącznie pozytywne oceny dodane w podobnym okresie.
Gdy podejmiecie już decyzję i przejdziecie do strony płatności, sprawdźcie wszystko dwa razy. Jeśli zauważyliście literówki (np. w adresie) lub cokolwiek wzbudzi Wasze podejrzenia – czym prędzej zrezygnujcie z transakcji.
Zakupy w fałszywym sklepie możecie zgłosić na stronie incydent.cert.pl oraz na policji, poinformujcie o tym też swój bank. Jeśli za swoje zakupy zapłaciliście kartą, możecie łatwo odzyskać swoje pieniądze, korzystając z mechanizmu tzw. obciążenia zwrotnego (chargeback).
Jak jeszcze zadbać o swoje bezpieczeństwo online w okresie przedświątecznym? Dlaczego unikać otwartych sieci Wi-Fi, jakich zdjęć dzieci nie umieszczać w mediach społecznościowych, jakich zasad cyfrowej higieny przestrzegać? Odpowiedzi na te i inne pytania znajdziecie w naszej bezpłatnej broszurze „(Cyber)bezpieczne święta z OSE”!
