Bezpieczne zakupy online

Działający w NASK CERT Polska przygotował krótki poradnik „Jak się nie dać złapać w sieci nieuczciwych sprzedawców”. To swoiste kompendium bezpiecznych zakupów. Zawiera praktyczne rady i wskazania, na co zwracać uwagę, jakie kroki podjąć, czego się wystrzegać, aby kupowanie nie zakończyło się przykrą niespodzianką.

Należy pamiętać, że ofiarą oszustów możemy paść, nie tylko robiąc zakupy w mało znanych e-sklepach, ale też za pośrednictwem zaufanych stron, np. popularnych aukcji internetowych czy serwisów z ogłoszeniami. Dlatego zawsze należy mieć oczy szeroko otwarte i zwracać uwagę na każdy szczegół oferty sprzedaży. „Jeżeli w treści jest jakiś link, kierujący rzekomo do dokładniejszego opisu, sprawdźmy to dokładnie. Zwróćmy uwagę na pasek adresowy po kliknięciu w interesujący nas link – czy nie odsyła nas do jakiejś podejrzanej strony, znajdującej się w nieznanej domenie, czy nie pojawia się tam literówka, która ma na celu podszycie się pod znany podmiot, np. aukcjje.cc, oglozsenia.pl” – radzi CERT Polska.

ABC bezpiecznych e-zakupów

Twórcy poradnika przypominają o prostych krokach bezpiecznych zakupów online. Oto najważniejsze z nich:

• Sprawdzaj sprzedawcę. Nawet jeśli działa on w serwisie przez dłuższy czas, nie jest to gwarantem uczciwości. Może bowiem zdarzyć się, że konto sprzedającego zostało przejęte przez oszustów.
• Sprawdź dane sprzedawcy – czy firma podana na stronie posiada numer NIP, czy jest wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, a adres sklepu istnieje fizycznie. Zwróć też uwagę, czy pod nazwą sklepu widnieje firma prowadząca działalność handlową. Możliwe, że oszust podszywa się pod istniejącą firmę, która nie ma sklepu internetowego, lub przejął nieużywaną domenę internetową innego podmiotu gospodarczego.
• Przyjrzyj się ofercie sprzedawcy. Oceń, czy jest ona spójna, czy sklep oferuje określony asortyment, a nie wszystko, czego tylko dusza zapragnie.
• Sprawdź, czy e-sklep posiada wszystkie niezbędne elementy, takie jak: regulamin, sposób dostarczenia przesyłki, sposób płatności, sposób zwrotu towaru.
• Unikaj sprzedawców stawiających dodatkowe warunki zakupowe, np. gdy prosi o zalogowanie się w innym miejscu, o pobranie i zainstalowanie czegokolwiek albo proponuje sfinalizowanie transakcji gdzie indziej.
• Zwróć uwagę na to, o co prosi nas sprzedający. Prośba o login do Facebooka lub bankowości mobilnej powinna nas skłonić do natychmiastowego opuszczenia danego sklepu.
• Bądź wyczulony na sztuczki w stylu: „Nie musi Pan/Pani przelewać środków, ale dla potwierdzenia tożsamości poproszę o zdjęcie karty kredytowej” lub „Oddam za darmo, proszę tylko opłacić kuriera”. Brzmi to niewinnie, ale najczęściej niesie poważne konsekwencje dla ofiary, która uległa takiej socjotechnice.
• Z rezerwą podchodź do promocyjnych wabików typu „oferta aktualna tylko dziś”.
• Sprawdzaj opinie o sklepie, przyjrzyj się też, kto je napisał. Zwróć uwagę, czy strona lub same opinie nie zostały przygotowane przez atakujących (np. oppinnie.cc). Przeanalizuj historię wystawianych opinii – jeśli istnieje luka, np. najnowsze opinie są z ostatnich dwóch tygodni, a wcześniejsze sprzed roku – ogranicz zaufanie. Skorzystaj też z wyszukiwarki. Jest szansa, że oszukani klienci zdążyli zostawić w sieci jakieś ostrzeżenie na temat sklepu, w którym chcesz dokonać zakupów.

Jeśli mamy jakiekolwiek wątpliwości, warto nawiązać bezpośredni kontakt ze sprzedawcą. Gdy sprzedawca będzie unikał odpowiedzi na nasze pytania, będzie udzielał niespójnych informacji lub wyczujemy jego poirytowanie, zrezygnujmy z zakupów. Oferta internetowa jest tak bogata, że na pewno zajdziemy interesującą nas rzecz w innym sklepie.

Gdy padniesz ofiarą oszustów…

CERT Polska ostrzega, że przy okazji nierozważnych zakupów online możemy się narazić na wiele przykrych konsekwencji. Utrata gotówki za towar, który nigdy do nas nie dotrze, to stosunkowo niewielka strata. Gorzej, gdy podczas e-zakupów stracimy wszystkie oszczędności lub haker przejmie nasze dane wrażliwe. Może się tak stać, jeśli uda mu zainstalować na naszym urządzeniu złośliwe oprogramowanie.

Jak się zachować, gdy zorientujemy się, że zrobiliśmy zakupy w fałszywym sklepie? Jak najszybciej poinformujmy o takim zdarzeniu nasz bank. Możemy złożyć reklamację i poprosić o uruchomienie mechanizmu tzw. obciążenia zwrotnego (chargeback). Zgłośmy też incydent na stronie incydent.cert.pl oraz na policji. Nasza szybka reakcja zwiększa szansę na ujęcie sprawców. Zostawmy też informację w sieci o nieuczciwym sprzedawcy. Być może uda nam się w ten sposób uchronić innych użytkowników internetu przed cyberatakiem.

Pobierz poradnik „Jak się nie dać złapać w sieci nieuczciwych sprzedawców”