5 pytań o… e-usługi
Coraz więcej Polaków zyskuje zaufanie do załatwiania w internecie różnych spraw – nie tylko płacenia rachunków, ale też np. składania wniosku o dowód osobisty czy sprawdzania stanu swoich punktów karnych. O tym, jak internet ułatwia nasze codzienne funkcjonowanie i sprawia, że urzędowe sprawy możemy załatwiać bez wychodzenia z domu, rozmawiamy w kolejnym wywiadzie z cyklu „5 pytań o…”. Naszym gościem jest dziś Alicja Lesiakowska-Sarnowska, Kierownik Zespołu Programów Edukacyjno-Informacyjnych w NASK, specjalista w projekcie „Kampanie edukacyjno-informacyjne na rzecz upowszechniania korzyści z wykorzystania technologii cyfrowych”, realizowanym przez Państwowy Instytut Badawczy NASK, Kancelarię Prezesa Rady Ministrów oraz Centrum Nauki Kopernik.
E-usługi stają się obecnie coraz popularniejsze. Jak podaje Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, rok 2020 był rekordowy – średnio każdego dnia profil zaufany zakładało ponad 11 tysięcy Polaków, a do urzędów trafiało dziennie niemal cztery tysiące elektronicznych pism ogólnych. Kto może korzystać z e-usług i czego w tym celu potrzebuje?
Alicja Lesiakowska-Sarnowska: To prawda, rok 2020 był rekordowy pod względem korzystania z e-usług, głównie ze względu na pandemię, choć ona tylko przyspieszyła pewną – widoczną już wcześniej – tendencję. Nawet ci, którzy byli dotąd sceptyczni wobec tego sposobu załatwiania spraw urzędowych, w końcu się przełamali. A z e-usług korzystać może każdy. Wystarczy komputer i dostęp do internetu. Wtedy świat e-administracji stoi przed nami otworem.
Pierwszym krokiem jest odwiedzenie strony gov.pl, gdzie sprawy pogrupowane są w kategorie, np. „Dokumenty i dane osobowe”, „Edukacja”, „Rodzina i małżeństwo”. Po wybraniu tej, która nas interesuje, rozwinie się lista dostępnych e-usług. Przez internet możemy m.in. złożyć wniosek o nowy dowód osobisty, wystąpić o odpis aktu małżeństwa, sprawdzić liczbę swoich punktów karnych, czy zgłosić narodziny dziecka. Lista e-usług stale się powiększa, dlatego na stronę gov.pl warto zaglądać regularnie.
Zanim jednak zaczniemy wypełniać wniosek, załóżmy profil zaufany. To nasz internetowy identyfikator, dzięki któremu urząd wie, kto składa wniosek. Założenie profilu jest bezpłatne i bardzo proste, zrobimy to przez internet, bez wychodzenia z domu. Najprostszy sposób to użycie do tego bankowości elektronicznej. Jeśli nie mamy internetowego konta w banku, możemy umówić się na wideorozmowę z urzędnikiem, który potwierdzi naszą tożsamość. Swój profil zaufany ma już ponad 9 milionów Polaków.
Okazuje się więc, że faktycznie „e-Polak potrafi!”. Gdzie szukać pomocy w przypadku kłopotów lub wątpliwości dotyczących e-usług?
ALS: Dla tych, którzy stawiają pierwsze kroki w świecie e-usług, przygotowaliśmy w ramach kampanii „e-Polak potrafi!” serię materiałów, które krok po kroku odkrywają przed nami kolejne tajniki internetu. Wspierają nas tutaj znani i lubiani: Michał Czernecki, Marta Manowska i Tomasz Rożek. Na początek warto obejrzeć serię instruktaży dotyczących np. poruszania się po stronie www.gov.pl, składania wniosku online o dowód osobisty czy zgłaszania przez internet narodzin dziecka. Seniorom proponujemy zapoznanie się z rozmowami o korzyściach korzystania z sieci, zwłaszcza dziś. Zaprosiliśmy do nich osoby starsze znane z popularnego programu telewizyjnego – oprócz porządnej dawki wiedzy, jest to także świetna rozrywka. To wszystko można znaleźć na stronie www.gov.pl/epolakpotrafi.
Zgłoszenie urodzenia dziecka, nabycia lub zbycia pojazdu czy utraty dowodu osobistego to tylko niektóre sprawy, które możemy załatwiać, nie wychodząc z domu. Jakie jeszcze e-usługi znajdziemy w katalogu na stronie gov.pl?
ALS: E-usługą, która cieszy się wyjątkową popularnością, jest pismo ogólne. Zdarzyć się może, że wśród katalogu nie ma akurat tej sprawy, która nas dotyczy. Nie oznacza to jednak, ze musimy jechać do urzędu. Zawsze możemy skontaktować się przez internet. Podanie, zażalenie, wyjaśnienie – to m.in. te sprawy, które wyślemy pismem ogólnym. Jest ono traktowane jest każda inna e-usługa. Wysyłając je, podpisujemy się profilem zaufanym, więc mamy pewność, że nasza sprawa zostanie rozpatrzona. Tutaj można obejrzeć prosty instruktaż, jak wysłać takie pismo.
Szczególnie cieszyć może fakt, że z internetowych udogodnień coraz częściej korzystają też seniorzy. W jaki sposób udało się wzbudzić ich zaufanie do narzędzi cyfrowych?
ALS: To prawda, coraz więcej seniorów przekonuje się, że internet staje się oknem na świat. Teraz w dobie pandemii, kiedy kontakty powinniśmy ograniczyć do minimum i chronić osoby starsze, bardzo ważną rolę zaczęły pełnić elektroniczne komunikatory. Dzięki nim możemy nie tylko usłyszeć drugą osobę, ale także ją zobaczyć – a to zupełnie inna jakość kontaktu. W ramach naszej akcji „e-Senior potrafi!” pokazaliśmy, dlaczego warto korzystać z internetu i jak zrobić ten pierwszy krok. Tutaj bardzo ważna jest rola bliskich, którzy zazwyczaj towarzyszą swoim seniorom w odkrywaniu cyfrowego świata. Nasz przekaz kierujemy także do nich, aby stali się nie tylko towarzyszami, ale i przewodnikami dla swoich seniorów.
E-usługi mają wiele niezaprzeczalnych zalet: są bezpłatne, bezpieczne, korzystanie z nich nie wymaga szczególnych umiejętności, jest łatwe i wygodne. Czy na dobre zastąpią wizyty w urzędzie?
ALS: Od e-usług nie ma już odwrotu. Nawet ci, którzy byli sceptyczni, teraz nie wyobrażają sobie świata bez internetu. Dotyczy to zarówno starszych, jak i młodszych. Pandemia na wielu z nas wymusiła przestawienie się w tryb online – w pracy, szkole, ale także w czasie wolnym. Rozrywkę mamy przecież na wyciągnięcie ręki, na ekranie komputera. 2020 r. był przyspieszonym kursem korzystania z zasobów online, przewidujemy więc, że e-usługi będą się rozwijać jeszcze dynamiczniej. Nawet jeśli wrócimy do normalności, to wiele spraw będziemy załatwiać nadal online. To duża wygoda i przede wszystkim oszczędność czasu. Myślę, że większość z nas już się o tym przekonała.
Bardzo dziękujemy za rozmowę!
