„Szkoła międzypokoleniowa” buduje mosty! Gala wręczenia nagród w konkursie

Galę rozdania nagród w projekcie „Szkoła międzypokoleniowa” nieprzypadkowo zorganizowano 29 kwietnia. Przypadający dziś Europejski Dzień Solidarności Międzypokoleniowej to doskonała okazja do promowania dialogu między różnymi generacjami. Uczestnicy konkursu „Szkoła międzypokoleniowa” udowodnili, że technologia nie tylko pomaga w życiu, ale też łączy pokolenia.

W Gali Finałowej, będącej uroczystym podsumowaniem ogólnopolskiego projektu edukacyjnego „Szkoła międzypokoleniowa”, wzięły udział reprezentacje zwycięskich i wyróżnionych w konkursie szkół (liderzy projektu, uczniowie i seniorzy), a także goście specjalni, m.in.: Krzysztof Gawkowski – wicepremier, minister cyfryzacji, Barbara Nowacka – minister edukacji, Marzena Okła-Drewnowicz – minister ds. polityki senioralnej, Joanna Mucha – sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej, Monika Horna-Cieślak – Rzeczniczka Praw Dziecka, Przemysław Kuna – zastępca dyrektora NASK ds. Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej, Maciej Dudkiewicz – dyrektor Pionu Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego i Projektów w NASK, kuratorzy oświaty oraz aktorka Grażyna Zielińska.

Podczas wydarzenia zaprezentowano efekty wspólnych działań uczniów i seniorów, wysłuchano wystąpień zaproszonych gości oraz wręczono nagrody i wyróżnienia dla najbardziej zaangażowanych uczestników projektu.

Projekt „Szkoła międzypokoleniowa” to inicjatywa ogłoszona 30 listopada 2024 r. wspólnie przez Ministerstwo Cyfryzacji, Ministerstwo Edukacji Narodowej, minister ds. polityki senioralnej Marzenę Okłę-Drewnowicz i Państwowy Instytut Badawczy NASK. Jej cel był jeden: otwarcie szkół na zajęcia, które miały wzmacniać kompetencje cyfrowe seniorów oraz stworzyć warunki do integracji międzypokoleniowej. Projekt zrealizowano z sukcesem!

Wyjątkowe warsztaty

Do konkursu „Szkoła międzypokoleniowa” i rywalizacji o pracownie mobilne oraz karty podarunkowe w wysokości 2000 zł na cele edukacyjne przystąpiły aż 1554 szkoły z całej Polski podłączone do OSE – Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej! Po webinarze z udziałem ekspertów NASK i liderów projektu, przybliżeniu zasad konkursu oraz przekazaniu materiałów edukacyjnych wszystko było już jasne. Szkoły – z dużych miast i małych miejscowości – zaczęły organizować dla seniorów wyjątkowe warsztaty poświęcone kompetencjom cyfrowym, cyberbezpieczeństwu oraz budowaniu bezcennego międzypokoleniowego dialogu.

Efekty „Szkoły międzypokoleniowej”? W szkolnych pracowniach komputerowych, lokalnych klubach seniora, domach kultury, bibliotekach odbyło się ponad 5,5 tys. warsztatów. Aż 10 349 seniorów – jeden z nich miał 96 lat! – w przyjaznej atmosferze zdobywało cyfrowe umiejętności. W rolę mentorów i pomocników wcieliło się 11 260 uczniów, którzy z empatią, cierpliwością i zaangażowaniem tłumaczyli – często przyszywanym „babciom” i „dziadkom” – tajniki cyfrowego świata.

Wręczenie nagród w konkursie

Kapituła Konkursowa oceniła 887 sprawozdań z realizacji warsztatów, które wpływały do nas do 31 marca 2025 r. Po długich i burzliwych obradach wyłoniliśmy 64 laureatów (4 najlepsze szkoły z każdego województwa) oraz przyznaliśmy 10 wyróżnień, będących wyrazem dostrzeżenia wyjątkowych inicjatyw. Poznajcie listę laureatów.

Kapituła doceniła szczególnie zaangażowanie uczniów i seniorów w projekt, nieszablonowe podejście do realizacji zajęć, włączenie lokalnej społeczności, integrację, która często wykraczała poza ramy scenariuszy lekcji, inspirującą wymianę doświadczeń, a także stworzenie wyjątkowych warunków do rozwoju współpracy międzypokoleniowej.

Gala wręczenia nagród była okazją do ponownego spotkania różnych pokoleń, które pokazały, że budowanie mostów i zacieśnianie więzi międzyludzkich może się odbywać również dzięki nauce nowych technologii. W tym dniu odżyły wspomnienia o wyjątkowych warsztatach, nawiązanych przyjaźniach i zdobytych umiejętnościach, choć oswajanie technologii nie zawsze było łatwe.

Zdobywanie nowych umiejętności

Seniorzy podczas nauki nie kryli obaw przed tym, co nieznane, ale też uśmiechów, zachwytów, wzruszeń, ekscytacji, kiedy pierwszy raz wysyłali swoim bliskim zdjęcie za pomocą komunikatora, napisali e-mail, zainstalowali aplikację mObywatel czy samodzielnie wyszukali w sieci przepis kulinarny.

Wiele emocji dostarczyły również zajęcia na temat bezpieczeństwa w sieci, w realizację których w wielu przypadkach zaangażowane było lokalne środowisko. Zapraszani policjanci, pracownicy banków i inni specjaliści tłumaczyli, z jakimi niebezpieczeństwami wiąże się cyfrowy świat. Uczniowie odgrywali też scenki – dzięki nim łatwiej można było zrozumieć mechanizmy działania przestępców. Metoda na wnuczka, fałszywy konsultant, podejrzany e-mail – seniorzy ze „Szkoły międzypokoleniowej” już wiedzą, jak reagować na najpopularniejsze próby oszustwa.

– Babcia wie, że nie może podawać danych. To duży sukces! – wyznał Kuba, uczeń Szkoły Podstawowej im. Konstytucji 3 Maja w Strachosławiu.

W programie warsztatów przewidzieliśmy sześć zajęć dla seniorów i dwa spotkania przygotowujące młodzież do roli mentorów, ale w wielu przypadkach zacieśnianie więzi międzypokoleniowych znacznie wykraczało poza przyjęte w regulaminie ramy czasowe. Wspólne rozmowy, wymiana doświadczeń – przy herbacie i domowych wypiekach – dodatkowe zajęcia, indywidualny tryb pracy, różne pomysły na integrację: karaoke, turnieje gier czy zajęcia kulinarne pod okiem seniorów, sprawiały, że znikały bariery, a pojawiały się nowe możliwości – współpracy opartej na szacunku i wzajemnym zrozumieniu.

Wymiana międzypokoleniowa trwa!

Projekt „Szkoła międzypokoleniowa” przeszedł najśmielsze oczekiwania. Konkurs dobiegł końca, choć w wielu nagrodzonych i wyróżnionych szkołach współpraca międzypokoleniowa trwa nadal!

– Zorganizowaliśmy „Pogotowie informatyczne dla seniorów”. Gdy ktoś z seniorów potrzebuje pomocy „cyfrowej”, kontaktuje się ze mną, a ja organizuję spotkanie w szkole z uczniami, którzy mogą pomóc – napisała w sprawozdaniu z warsztatów Agnieszka Chrabąszcz, liderka projektu ze Szkoły Podstawowej nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Kraśniku.

Podobne inicjatywy podejmowane są w innych szkołach, np. akcja „Cyberpogotowie dla Seniora” czy „Dyżur dla seniora”.

– Na nasz cotygodniowy „Dyżur dla seniora” zaprosiliśmy także osoby porozumiewające się w polskim języku migowym, które potrzebują wsparcia podczas obsługi urządzeń i aplikacji – powiedziała liderka projektu – Beata Bartoszek ze Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II w Zapałowie.

Projekt spotkał się z pozytywnym odbiorem zarówno przez seniorów, uczniów, jak i społeczności lokalnych. W wielu miejscach spotkania międzypokoleniowe planowane są też w 2026 r.

– Na wniosek Pani Sołtys miejscowości Gostomi tego typu warsztaty będą kontynuowane w roku szkolnym 2025/2026 – zdradził Paweł Stankiewicz, lider projektu ze Szkoły Podstawowej im. Janusza Korczaka w Gostomi.

Z kolei w Szkole Podstawowej im. Mjr Henryka Dobrzańskiego „Hubala” w Sejnach uczniowie już myślą o spotkaniu z seniorami za rok z okazji Dnia Babci i Dziadka – pod hasłem „Wnuk i Senior przed kompem”.

Opinie o projekcie

Jak sam projekt oceniają jego uczestnicy? Oto niektóre opinie liderów „Szkoły międzypokoleniowej”:

Projekt udowodnił, że nauka nie zna granic wiekowych. Warsztaty dostarczyły wielu niezapomnianych momentów. Każdy z nich był dowodem na to, że nowe technologie mogą nie tylko ułatwiać codzienne życie seniorów, dostarczać satysfakcji, ale zapewniać poczucie niezależności – Agnieszka Adamczuk-Koziej, liderka projektu ze Szkoły Podstawowej im. Konstytucji 3 Maja w Strachosławiu.

Dzięki tej inicjatywie nasza szkoła zmieniła się w prawdziwe centrum lokalnej integracji międzypokoleniowej. Uczniowie zostali mentorami uczestników warsztatów. Dzielili się nie tylko swoją wiedzą i umiejętnościami. Współpraca młodszego i starszego pokolenia w tym przypadku to coś więcej niż nauka – to wymiana bezcennych doświadczeń i lekcja empatii – Jowita Mróz, liderka projektu ze Szkoły Podstawowej im. Władysława Broniewskiego w Strupinie Dużym.

Projekt „Szkoła międzypokoleniowa” udowodnił, że edukacja to nie tylko nauka w szkolnych ławkach, ale także budowanie mostów między pokoleniami. Projekt podkreślił  potrzebę kontynuacji oraz dalszego rozwijania tego typu inicjatyw, które łączą pokolenia oraz umożliwiają wymianę wiedzy, doświadczeń i wartości, przyczyniając się do budowania otwartego, zintegrowanego społeczeństwa – Justyna Łukaszewska, liderka projektu z Liceum Ogólnokształcącego im. Janusza Korczaka w Więcborku.

Przystąpienie do projektu przyniosło szereg wymiernych efektów. Niepełnosprawni intelektualnie uczniowie, dumni z własnych umiejętności, zostali docenieni przez dorosłych, a ich relacje z dziadkami zyskały nowy, głębszy wymiar. Seniorzy z kolei – często pełni obaw wobec technologii – dzięki wsparciu wnuków przełamali bariery i zyskali kompetencje, które mogą wykorzystać w codziennym życiu. Zajęcia dowiodły, że międzypokoleniowe działania edukacyjne mają ogromny sens i potencjał społeczny – Maciej Pronkiewicz, lider projektu z Powiatowej Szkoły Podstawowej Specjalnej w Bolesławcu.

Wierzymy, że projekt ten ma ogromny potencjał i może stać się inspiracją dla innych szkół w środowiskach wiejskich. Pokazał on, że współpraca międzypokoleniowa to nie tylko cenne doświadczenie edukacyjne, ale także sposób na wzmacnianie więzi społecznych i tworzenie trwałej, zintegrowanej wspólnoty – Edyta Pietracha, liderka projektu ze Szkoły Podstawowej im. Św. Jadwigi Królowej w Winiarach.

Chcecie na chwilę przenieść się do „Szkoły międzypokoleniowej”? Zachęcamy do obejrzenia filmików z realizacji niektórych warsztatów:

• „Szkoła Międzypokoleniowa w Szkole Podstawowej nr 1 w Kożuchowie”
• „Szkoła międzypokoleniowa w szkole w Kobiernicach”
• „LO Więcbork – Szkoła międzypokoleniowa”
• „Realizacja projektu Smólnik”
• „Szkoła międzypokoleniowa w Strupinie Dużym”
• „Szkoła międzypokoleniowa Szkoła Podstawowa w SOSW nr 6 w Krakowie”
• „SP Zapałów międzypokoleniowo”
• „Szkoła Międzypokoleniowa podsumowanie projektu w SP Cygany”