Światowy Dzień Zdrowia Psychicznego – gdzie szukać pomocy?

Aktywność w sieci, w tym zagrożenia, z jakimi spotykamy się w sieci, ma bardzo istotny wpływ na nasze samopoczucie, a co za tym idzie – zdrowie psychiczne. O co konkretnie chodzi? Sprawdźcie!

Przemoc w sieci

Od tej tradycyjnej różni się wyłącznie tym, że dzieje się często poza zasięgiem wzroku rodziców, nauczycieli i innych osób, które mogłyby zainterweniować.

Rodzajów cyberprzemocy jest wiele. Zalicza się do nich między innymi:

• agresję słowną, np. wyzywanie na czatach internetowych, zamieszczanie komentarzy mających na celu m.in. ośmieszanie innej osoby lub sprawienie jej przykrości,
• upublicznianie upokarzających zdjęć i filmów – w tym przerobionych,
• podszywanie się pod kogoś w mediach społecznościowych,
• wykluczanie z grona znajomych w internecie.

Przykłady można mnożyć. Niestety – nie tylko w teorii. Każde takie działanie może mieć ogromny wpływ na osobę, która jest jego ofiarą.

Konsekwencje cyberprzemocy nie różnią się znacznie od tych, z jakimi mamy do czynienia w przypadku prześladowania poza siecią. Choć brak śladów fizycznych, te na poziomie emocjonalnym mogą być równie dotkliwe.

Poniżenie, upokorzenie, lęk, smutek, ale także osamotnienie i bezsilność to naturalne emocje, z jakimi może mieć do czynienia osoba, której dotknęły konsekwencje wymienionych wcześniej sytuacji.

Dobra wiadomość jest taka, że można tego uniknąć. Zwracajcie uwagę na to, jak zachowują się Wasze dzieci, uczniowie, osoby w najbliższym otoczeniu. Czy wydają się inne niż zwykle? Nieobecne lub przytłoczone?

Rozmawiajcie. To najważniejsze w przypadku dzieci i nastolatków, które są szczególnie narażone na przejawy cyberprzemocy. Dajmy im poczucie, że mają się do kogo zgłosić po pomoc i że otrzymają wsparcie.

Nadmiar i fałszywy obraz rzeczywistości

To, jak funkcjonuje dzisiejszy świat, w dużej mierze wpływa na fakt, że korzystamy z sieci coraz więcej i więcej. Czasami dlatego, że musimy – np. ze względu na pracę, a czasami dlatego, że czujemy wewnętrzny przymus.

Znacie to uczucie kiedy scrollujecie informacje w smartfonie bez wyraźnego powodu? Albo sprawdzacie co chwilę powiadomienia, choć wcale nie czekacie akurat na ważną wiadomość? A może jednocześnie odpisujecie na maile i robicie kilka innych rzeczy w różnych zakładkach przeglądarki? Łatwo w ten sposób o przebodźcowanie i niepokój wynikający z nadmiaru docierających do nas informacji.

Wydłużający się czas aktywności online może doprowadzić bardzo szybko do uzależnienia od sieci. Jeśli bezskutecznie staracie się ograniczyć korzystanie z internetu lub mediów społecznościowych – może to być pierwszy sygnał alarmowy. A może dotyczy to kogoś z Waszych bliskich? Koniecznie zwróćcie na to uwagę.

Kolejnym potencjalnym zagrożeniem – szczególnie groźnym w przypadku najmłodszych, jest porównywanie siebie i swojego życia do tego, co widzimy w mediach społecznościowych. Może to doprowadzić do poczucia, że inni mają lepiej – lepiej wyglądają, ciekawiej żyją, więcej podróżują. Tymczasem – obraz rzeczywistości kreowany w sieci przez różne osoby może znacząco odbiegać od tego faktycznego.

Dlatego – budujmy, zarówno w sobie, jak i w innych – w tym w swoich dzieciach czy uczniach – świadomość tego, że media społecznościowe to niekoniecznie odbicie otaczającego nas świata, często to tylko wykreowany wycinek danej sytuacji.

Kluczowe jest wsparcie

Co można zrobić, aby unikać fałszywych informacji w sieci lub radzić sobie z nimi? Przede wszystkim – znajdź osobę, z którą możesz o tym porozmawiać. W gronie rodziny, znajomych lub zupełnie innym – to zależy od Ciebie.

Zwracaj uwagę na osoby w swoim otoczeniu – zauważasz u kogoś np. przejaw uzależnienia od sieci? Porusz ten temat. Postaraj dowiedzieć jak najwięcej i pomóc na tyle, na ile możesz.

Rodzice, nauczyciele – uważnie obserwujcie swoje dzieci i uczniów. Kiedy cokolwiek w ich zachowaniu czy nastroju Was zaniepokoi – reagujcie. Znajdźcie źródło problemu i zastanówcie się, jak najlepiej z niego wybrnąć.

Pamiętajcie też, że nie jesteście sami – przejawy przemocy, również tej internetowej, należy niezwłocznie zgłaszać.

Kontakty do instytucji oferujących wsparcie:

• Dyżurnet.pl
• 997 / 112 – Policja
• 116 111 (116111.pl/) – Bezpłatny i anonimowy telefon zaufania dla dzieci
• 116 123 – Bezpłatny kryzysowy telefon zaufania dla dorosłych
• 800 100 100 (800100100.pl) – Bezpłatny i anonimowy telefon zaufania dla rodziców i nauczycieli
• 800 70 22 22 (liniawsparcia.pl) – Centrum wsparcia dla osób w stanie kryzysu psychicznego
• 800 12 12 12 (brpd.gov.pl, e-mail: rpd@brpd.gov.pl) – Telefon zaufania Rzecznika Praw Dziecka