Świat zmian, świat możliwości – kongres o OSE i nie tylko

Do tej myśli przewodniej odnieśli się w swoich wystąpieniach wszyscy prelegenci, którzy wystąpili podczas kongresu. Spotkanie otworzył Marek Zagórski, minister cyfryzacji. – Mówienie o nowoczesnej szkole bez szybkiego internetu, to jak pływanie w basenie bez wody. Ogólnopolska Sieć Edukacyjna to zmieni. OSE to nie tylko internet. Chodzi też o rozwój kompetencji cyfrowych nauczycieli, wyposażanie szkół w nowoczesne narzędzia, wspieranie młodych talentów. Takie projekty również realizujemy – powiedział Marek Zagórski. Jednocześnie wspomniał o mLegitymacji szkolnej, Klubach Młodego Programisty, CodeWeeku oraz Cyfrowej Majówce. A to tylko część z działań, które są realizowane przez Ministerstwo Cyfryzacji. Wszystko po to, aby jak najlepiej podnosić cyfrowe kompetencje młodzieży. Jak zaznaczył minister, nie da się tego zrobić bez udziału dorosłych, którzy również powinni rozwijać swoje kompetencje cyfrowe.

Wśród ponad trzystu uczestników kongresu najwięcej było nauczycieli, edukatorów, dyrektorów szkół z całej Polski i to jest bardzo optymistyczne, ponieważ pokazuje, że środowisko związane z edukacją chce się włączać aktywnie w tworzenie nowego, cyfrowego świata. O tym, jak jest to ważne, mówił prof. Jacek Leśkow, Dyrektor PIB NASK. – Musimy dbać o harmonijny, uczciwy rozwój kompetencji cyfrowych naszego społeczeństwa – powiedział prof. Leśkow. – Starajmy się zarządzać cyfrową przyszłością zgodnie z wartościami, które wyznajemy. Nie bójmy się sztucznej inteligencji, ale nadajmy jej ramy, które nam odpowiadają – dodał.

Kongres miał być przede wszystkim praktycznym wsparciem dla pracowników oświaty. Kolejne wykłady były więc porcją rzetelnej wiedzy, prezentacją sprawdzonych programów. Jednym z nich jest program „Innowacyjne metody uczenia się uczniów” w ramach rówieśniczych programów współpracy w interdyscyplinarnych projektach łączących różne przedmioty w tzw. STEAM (z ang. science, technology, engineering, arts and mathematics – nauki ścisłe, technologia, inżynieria, nauki humanistyczne i matematyka). Mówił o tym Tomasz Łukawski, Dyrektor ds. Ekosystemu OSE w NASK w wystąpieniu zatytułowanym „Wzajemne uczenie się uczniów w projektach STEAM”.

Z kolej Marcin Bochenek, Dyrektor ds. Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego NASK, opowiedział o tym, jacy są uczniowie XXI wieku, czego potrzebują, jakie wartości są dla nich ważne. Wnioski na temat młodzieży są efektem dużych ilościowych i jakościowych badań, które zostały przeprowadzone przez NASK – „Nastolatki 3.0” oraz „Młodzi twórcy w internecie”, których współtwórcą jest prof. Jacek Pyżalski z UAM w Poznaniu. Najważniejszy wniosek z tych badań jest taki, że młodzi ludzie nie rozdzielają świata na cyfrowy i rzeczywisty – dla nich te aspekty przeplatają się, tworząc jeden świat. To, czego w nim naprawdę potrzebują, to przewodników i autorytetów, dzięki którym łatwiej odkryją nie tylko możliwości sieci, ale też własny talent, kreatywność, unikalne umiejętności.

W dalszej części kongresu prelegenci zaprezentowali takie właśnie konkretne rozwiązania. Ewa Krupa, Prezes Fundacji Orange, mówiła o projekcie „Lekcja: Enter” skierowanym do szkół, dzięki któremu w ciągu czterech lat zostanie przeszkolonych 75 tys. nauczycieli, tak aby w swojej codziennej pracy, na każdej lekcji wykorzystywali zasoby sieci, uczyli młodych ludzi wyszukiwania wartościowej wiedzy, ale też tworzenia w internecie.

O ciekawym i funkcjonującym już rozwiązaniu, dzięki któremu książki nie są niezbędne, aby pozyskać wiedzę, mówił Bogdan Wróbel z portalu Edukator.pl. To właśnie pod tym adresem nauczyciele, uczniowie i rodzice, chcący wspomóc swoje dzieci, znajdą ogromną bazę informacji, doświadczeń, zadań, ćwiczeń. Wystąpienie Bogdana Wróbla nosiło tytuł: „Cyfrowa szkoła: koniec teorii, czas na wdrożenie”, a po jego wysłuchaniu uczestnicy kongresu nie mieli wątpliwości, że cyfrowa szkoła to faktycznie nie jest przyszłość, ale teraźniejszość, z której warto korzystać.

Kolejne dwa wystąpienia również przybliżały praktyczną wiedzę, dotyczącą cyfryzacji szkoły. Jolanta Gradowska z NSS eTwinning Polska mówiła o możliwościach wykorzystania projektów międzynarodowych programu eTwinning do wprowadzania do szkół kompetencji przyszłości, zaś Robert Turski i Marcin Wolski z Grupy Edukacyjnej 3.0 zaprezentowali narzędzia VR/AR jako produkty wspomagające nauczanie.

Serię wykładów zakończyła Anna Rywczyńska z Akademii NASK, która opowiedziała o bezpieczeństwie młodych ludzi w sieci. Wyjaśniła, jak o nie zadbać i na co zwracać uwagę. Swoje wystąpienie rozpoczęła od słów: „Wielu dorosłych mówi, że nie zna się na internecie, więc nie będzie się wtrącało w to, co dzieci robią w sieci. Takie podejście jest szkodliwe, przecież w życiu również nie wiemy, jak działają różne urządzenia, aby ostrzec nasze dzieci przed ewentualnym niebezpieczeństwem. Nie musimy wiedzieć, jak działa suszarka, żeby przestrzec dziecko, by nie zbliżało się z tym urządzeniem do wanny z wodą”. Być może na tym właśnie polega największe wyzwanie dla nauczycieli, rodziców, opiekunów – zastanowić się, jak ogólne, życiowe zasady bezpieczeństwa, fair play, reguły współżycia społecznego przełożyć na rzeczywistość internetu. A przede wszystkim, jak określić swoje miejsce i rolę w towarzyszeniu młodym ludziom w eksplorowaniu sieci.

Na zakończenie odbyło się pięć sesji równoległych, które miały charakter warsztatów. Poruszano tematy w obszarach: Ekosystem OSE, świat cyfrowych możliwości – najlepsze praktyki w edukacji, zagrożenia w sieci – wyzwania, zapobieganie, reagowanie, nowe technologie w edukacji. Podczas warsztatów zastanawiano się też, jak uczyć myślenia programistycznego od najmłodszych lat.

Zgodnie z zapowiedziami NASK planowana jest organizacja kolejnych Kongresów Edukacyjnych.