Czas na wiosenne – cyfrowe – porządki!

Śmiecimy każdego dnia – to fakt. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego przeciętny Polak w 2020 r. wyprodukował 342 kg śmieci. Makulatura, szklane, plastikowe i zmieszane odpady to jednak nasze niejedyne zmartwienie. Choć może na co dzień o tym nie pamiętamy, utylizować trzeba również… spam, nieużywane aplikacje i pliki, a nawet stare e-maile. Dlaczego warto segregować cyfrowe śmieci i pamiętać o regularnych porządkach nie tylko na pulpicie – podpowiadamy w Dniu bez Śmiecenia.

Po pierwsze: wietrzenie

Zacznijmy od przeglądu aplikacji i programów zainstalowanych na naszych urządzeniach. Komunikatory, odtwarzacze muzyki, aplikacje ulubionych sklepów, gry, różnego rodzaju narzędzia – czy na pewno korzystamy z nich wszystkich? Jeśli już dawno zapomnieliśmy o istnieniu niektórych apek, lepiej je odinstalujmy.

To jednak nie koniec: czas na aktualizację pozostałych aplikacji oraz weryfikację uprawnień, jakie nadaliśmy im podczas instalacji. Regularne aktualizacje są bardzo ważne – pozwalają chronić urządzenia podłączone do internetu przed zawirusowaniem, a także lepiej dbać o swoje cyberbezpieczeństwo.

Ważne zasady dotyczące okresowych aktualizacji zebraliśmy w aktualności „Akcja-aktualizacja, czyli zadbaj o swój sprzęt w wakacje!”.

Po drugie: odkurzanie

Skoro na swoich urządzeniach mamy już tylko aktualne wersje potrzebnych aplikacji, koniecznie sprawdźmy, czy zabezpieczamy je silnymi hasłami. To samo dotyczy wszystkich naszych kont: pocztowych, do bankowości elektronicznej czy w mediach społecznościowych. Zgodnie z nowymi rekomendacjami CERT Polska bezpieczne hasło powinno składać się z co najmniej 12 znaków i np. być odpowiednio zmienioną znaną frazą (jak choćby WlazlKostekNaMostekIStuka). Zawarliście w Waszych hasłach ważne imiona, daty czy nazwy? Najwyższa pora na ustawienie silniejszego zabezpieczenia!

Dodatkowo hasła powinny być unikatowe dla każdego konta. Jeśli trudno Wam zapamiętać hasła do różnych kont i profili, korzystajcie z menadżera haseł. Zachęcamy też do korzystania z uwierzytelniania biometrycznego (np. za pomocą odcisku palca) oraz dwuskładnikowego, czyli logowania z wykorzystaniem dodatkowego składnika (oprócz tradycyjnego hasła), np. kodu przesłanego w wiadomości SMS.

Więcej przydatnych informacji znajdziecie w naszych aktualnościach „Bezpieczni w sieci z OSE: bezpieczne logowanie” i „Bezpieczni w sieci z OSE: uwierzytelnianie dwuskładnikowe”.

Po trzecie: segregowanie

Nasze urządzenia to przepastne magazyny różnorodnych plików, dokumentów, zdjęć. Nie inaczej często wyglądają nasze skrzynki e-mailowe, w których można znaleźć zarówno te oczekiwane, jak i mniej chciane wiadomości. Czas posegregować te wszystkie skarby! Oto kilka przydatnych wskazówek:

• Bezpiecznie kasujcie nieużywane pliki, np. za pomocą specjalnych programów, dzięki którym można mieć pewność, że niepotrzebne filmiki, zdjęcia czy pliki tekstowe nie trafią w niepowołane ręce. Przejrzyjcie swoje pulpity i foldery z pobranymi plikami, a także wszystkie zasoby, które przechowujecie w zsynchronizowanych chmurach. Wyczyśćcie też dane przeglądarki (ciasteczka i nieużywane rozszerzenia).
• Czyśćcie (najlepiej na bieżąco!) stare maile i opróżniajcie kosz. To nie tyko pomoże Wam szybciej wyszukiwać potrzebne wiadomości, ale też wpłynie na… środowisko. Czy wiedzieliście, że każdy wysłany, ale też przechowywany w skrzynce e-mail generuje ślad węglowy? Warto nie tylko usuwać niepotrzebne wiadomości, ale też zrezygnować z maili o treści „Dziękuję”, „Dostałem”, „Pozdrawiam”, „Miłego weekendu”. Jeśli spojrzeć na to globalnie, zalegające i niepotrzebne maile to ogromne marnotrawstwo surowców naturalnych!
• Zrezygnujcie z niechcianych subskrypcji – pozbądźcie się zbędnych newsletterów, alertów e-mailowych i innych aktualności, które w wielu przypadkach od razu lądują w koszu, często nieprzeczytane.
• Usuńcie z komputera lub zarchiwizujcie stare rachunki, faktury i rozliczenia. Te dokumenty zawierają dane osobowe!

Gotowe? Uporządkowane i posegregowane ważne pliki, dokumenty, zdjęcia itd. warto skopiować do godnej zaufania chmury lub na nośnik fizyczny. Takie kopie zapasowe warto wykonywać regularnie i zabezpieczać hasłem. Tylko wtedy będziecie mieć pewność, że – w razie awarii sprzętu lub ataku cyberprzestępcy – Wasze dane będą bezpieczne.

Więcej szczegółowych informacji o kopiach zapasowych znajdziecie w aktualnościach „Plan B jak backup, czyli zrób kopię zapasową” i „Masz już swój plan B?” .

Po czwarte: czyszczenie

Przed nami ostatni ruch miotełki podczas cyfrowego sprzątania – porządki w mediach społecznościowych. Co jakiś czas warto zweryfikować listę znajomych, sprawdzić, czy wciąż chcemy należeć do grup i „lubić” lub „obserwować” dane osoby czy profile marek, instytucji, miejsc. Wszyscy wiemy, jak dekoncentrująco działa na nas namiar powiadomień. Cyfrowe porządki to też dobry moment, by wyłączyć zbędne przypominajki.

Zachęcamy: kontrolujcie swoją aktywność online. Sprawdzajcie, czy w internecie dzielicie się tylko takimi danymi, którymi faktycznie możecie bezpiecznie się podzielić, usuńcie stare zdjęcia, weryfikujcie ustawienia bezpieczeństwa i prywatności na stronach, które odwiedzacie. Od tego wszystkiego zależy Wasza cyfrowa reputacja, o którą trzeba dbać tak samo jak o tę offline!

Więcej porad znajdziecie w aktualności „Bezpieczni w sieci z OSE: ochrona wizerunku i tożsamości w sieci”.

Bonus! Po piąte: porządkowanie (myślenia o klimacie)

Dzień bez Śmiecenia to inicjatywa młodzieży z różnych krajów Europy, która ma na celu propagowanie prawidłowych zasad segregowania odpadów, promowanie proekologicznych postaw i ochrony środowiska. Te ideały, choć niezwiązane bezpośrednio z cyfrowym bezpieczeństwem, są bliskie Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej, a przede wszystkim Edukacyjnej Sieci Antysmogowej. ESA to projekt edukacyjno-informacyjny na rzecz czystego powietrza realizowany przez Państwowy Instytut Badawczy NASK we współpracy z Polskim Alarmem Smogowym.

Jednym z obszarów działań w ramach ESA jest edukacja ekologiczna, w tym dotycząca zmian klimatu. Dzień bez Śmiecenia niewątpliwie jest dobrą okazją, by przypomnieć sobie o roli recyklingu – segregowania odpadów, przekazywania innym nieużywanych ubrań czy rzeczy, które nam już się nie przydadzą. Wszyscy mamy wpływ na to, jak nasze środowisko będzie wyglądać za 10, 20, 50 lat, dlatego razem z ekspertami ESA zachęcamy: dbajmy o przyrodę, sprzątajmy swoje śmieci, nie wyrzucajmy żywności. Każdy z nas może zrobić coś dla klimatu!