Blue Monday a media społecznościowe – jak nie dać się przytłoczyć
Trzeci poniedziałek stycznia to podobno najbardziej depresyjny dzień w roku, określany jako Blue Monday. Sprawdźcie, co zrobić, by media społecznościowe nie wpływały negatywnie na Wasz nastrój i codzienne funkcjonowanie.
Ciągłe scrollowanie
Z social mediów korzystają zarówno starsi, jak młodsi internauci, ale na skutki zbytniego przywiązania do sieci i urządzeń cyfrowych narażona jest szczególnie młodzież. Platformy społecznościowe odgrywają w ich życiu ważną rolę – umożliwiają kontakt z rówieśnikami, inspirują do działania, pozwalają być na bieżąco z informacjami – choć mogą być też źródłem problemów.
Badania NASK pokazują, że nastolatki spędzają w internecie średnio prawie 5 godzin dziennie, a same media społecznościowe zajmują im ponad 3 godziny na dobę. Ponadto przeciętny młody użytkownik ma co najmniej 6 kont w różnych serwisach (Ładna i in., 2025).
W takim świecie łatwo uwierzyć, że wszystko, co ważne, dzieje się „na ekranie”, a to, co poza nim, jest mniej atrakcyjne, mniej warte uwagi. Tymczasem eksperci ostrzegają, że intensywne korzystanie z mediów społecznościowych może wiązać się z obniżonym nastrojem, poczuciem przeciążenia i trudnościami z regulacją emocji, zwłaszcza gdy towarzyszy mu brak odpoczynku od bodźców (Witkowska, 2024).
FOMO i presja bycia idealnym
Jedną z najsilniejszych emocji związanych z mediami społecznościowymi jest FOMO (ang. Fear of Missing Out), czyli lęk przed tym, że coś ważnego nas omija, gdy akurat nie jesteśmy online. Z FOMO wiąże się też szereg negatywnych skutków dla zdrowia i samopoczucia. Lęk przed odłączeniem może być przyczyną spadku samooceny, nastroju, podwyższonego poziomemu stresu, a także prowadzić do depresji (Witkowska, 2024).
FOMO to niejedyne zagrożenie. Media społecznościowe mają ogromny wpływ na samoocenę. To właśnie tu nastolatki konfrontują się z różnymi „standardami”: wyglądu, sukcesu, stylu życia, co nie zawsze wychodzi na ich korzyść. Filtry, przeróbki i starannie dobrane kadry tworzą złudzenie, że „normalny” wygląd to skóra bez skazy, idealne proporcje i perfekcyjnie dobrane stylizacje przez cały rok. Gdy własne odbicie w lustrze nie pasuje do tego obrazu, samoocena może boleśnie spadać. Do tego dochodzi presja działania – sukcesy innych (wyświetlenia, współprace, kariera – także w „socialach”) sprawiają, że zwyczajne życie, z odrabianiem lekcji, pomaganiem w domu i czasem spędzonym „po prostu” z przyjaciółmi, wydaje się niewystarczające.
Unikanie pułapek social mediów
Dobra wiadomość jest taka, że z niebezpieczeństwami związanymi z użytkowaniem social mediów można sobie radzić. W jaki sposób? Na pewno pomaga krytyczne podjęcie do treści publikowanych w sieci. Ludzie rzadko pokazują nudę, niepewność czy porażki – selekcjonują najlepsze momenty, z którymi nie warto konkurować. Jeśli czujecie, że jakieś treści mają na Was negatywny wpływ, przejrzyjcie obserwowane konta. Wybierzecie te, które inspirują Was do działania, dostarczają wiedzy, pokazują realne życie i sposoby radzenia sobie z trudnościami. Algorytmy uczą się i zapamiętują Wasze wybory: im bardziej angażujecie się w wartościowe treści, tym częściej będą one do Was docierać.
Ponadto kontrolujcie czas spędzany w mediach społecznościowych i ograniczajcie momenty, w których towarzyszą Wam ekrany. Niekończący się feed i krótkie formy – shortsy, rolki, filmiki – to sztuczki stosowane przez twórców cyfrowych rozwiązań, które potrafią skutecznie zatrzymać nas w sieci na długie godziny. Skutek? Przeciążenie informacją i stres cyfrowy, co w praktyce oznacza spadek koncentracji, utratę motywacji do działania, trudność z codziennymi obowiązkami czy poczucie chaosu. Można tego uniknąć. Starannie planujcie czas offline, posiłki spędzajcie bez telefonu, unikajcie urządzeń przynajmniej godzinę przed snem. Te proste kroki pomogą Wam zachować cyfrową higienę.
Potrzebna pomoc?
Dostrzegacie u siebie lub bliskiej osoby, że czas spędzany w sieci wymyka się spod kontroli? A może zauważyliście tendencję do notorycznego porównywania się z innymi czy nałogowego śledzenia treści w mediach społecznościowych? Warto o tym spokojnie porozmawiać i poszukać sposobów na zmianę. Jeśli sytuacja tego wymaga, rozważcie wsparcie specjalisty.
Oto kontakt do instytucji oferujących pomoc:
- 116 111 (116111.pl/) – Bezpłatny i anonimowy telefon zaufania dla dzieci
- 116 123 – Bezpłatny kryzysowy telefon zaufania dla dorosłych
- 800 100 100 (800100100.pl) – Bezpłatny i anonimowy telefon zaufania dla rodziców i nauczycieli
- 800 70 222 (liniawsparcia.pl) – Centrum wsparcia dla osób w stanie kryzysu psychicznego
- 800 12 12 12 (brpd.gov.pl, e-mail: rpd@brpd.gov.pl) – Telefon zaufania Rzecznika Praw Dziecka
- Dyżurnet.pl – zespół pomocowy przyjmujący zgłaszania nielegalnych treści online, szczególnie związanych z seksualnym wykorzystywaniem dzieci
Źródła:
Ładna A. (red.), Kamiński K., Rosłaniec K., Wrońska A., Błażej M., Jankiewicz A., Konopczyński F., Nawrot M., (2025), „Nastolatki. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów i rodziców”, Warszawa: Państwowy Instytut Badawczy NASK [online, dostęp dn. 19.01.2026].
Witkowska M., (2024), „Media społecznościowe a dobrostan psychiczny”, Warszawa: Państwowy Instytut Badawczy NASK [online, dostęp dn. 19.01.2026].
