Bezpieczni w sieci z OSE: geolokalizacja i inne dane, których nie warto udostępniać

Nadmiar prywatnych informacji publikowanych online to duże ryzyko dla naszego bezpieczeństwa. Cyberprzestępcy wykorzystują cenne dane, które często sami udostępniamy, do kradzieży tożsamości, szpiegowania, nękania czy ataków typu spear phishing – precyzyjnie wymierzonych w daną osobę lub firmę.

Jak chronić się przed cyberzagrożeniami? Warto pamiętać, że poufne informacje i dane nigdy nie powinny trafić do internetu. W sieci to, co prywatne, w mgnieniu oka może stać się publiczne i wpaść w niepowołane ręce.

Wśród informacji, które często udostępniamy nieświadomie, szczególnie groźna jest geolokalizacja. To nic innego, jak określanie położenia geograficznego urządzenia podłączonego do sieci. Brzmi niewinnie? Jednak to właśnie dzięki geolokalizacji ktoś może odtworzyć naszą codzienną trasę do pracy, poznać miejsce zamieszkania, często odwiedzane miejsca, szkołę lub przedszkole dziecka, a nawet dowiedzieć się, kiedy nasz dom stoi pusty.

Nasze dane lokalizacyjne wykorzystywane są też do innych celów: personalizacji treści, reklam czy analizy naszych zachowań. Nie byłoby w tym nic złego, gdybyśmy mieli pełną kontrolę nad tym, kiedy i komu udostępniamy takie informacje. Niestety, w praktyce wiele aplikacji śledzi lokalizację w tle – nawet wtedy, gdy funkcja map czy aparatu jest wyłączona.

A może sami zostawiacie w internecie cyfrowe ślady, korzystając z funkcji tagowania lokalizacji? Jeśli oznaczacie miejsca, które odwiedzacie, Wasza prywatność w sieci i bezpieczeństwo również mogą być zagrożone. Wystarczy jedno zdjęcie z widocznymi metadanymi lub niepozorny post z nazwą restauracji, by ktoś prześledził Waszą aktywność – w sieci i poza nią.

Dane, których lepiej nie publikować

Nie tylko lokalizacja może działać na naszą niekorzyść. Z pozoru błahe informacje mogą zdradzić zaskakująco dużo o naszym życiu i ułatwiać przestępcom działania – kradzież tożsamości czy atak socjotechniczny. Oto przykłady danych, które nigdy nie powinny znaleźć się w sieci:

• dane osobowe: numer PESEL, adres zamieszkania, numer telefonu, skany dokumentów;
• informacje o dziecku: zdjęcia z jego wizerunkiem, nazwa szkoły lub przedszkola, dokumenty (np. świadectwa, dyplomy), wydarzenia, w których dziecko bierze udział, z dokładnym określeniem miejsca;
• szczegóły finansowe: potwierdzenia przelewów, numery kart płatniczych, zdjęcia wypłat czy faktur;
• dane dostępowe: hasła, kody QR, loginy, linki do prywatnych grup lub chmur;
• rytm dnia: posty typu „wyjeżdżamy na dwa tygodnie” to informacja dla przestępców spoza cyfrowego świata, np. złodziei, kiedy nie będzie nas w domu.

Każda z tych informacji może być wykorzystana przez cyberprzestępców w złych celach!

Jak chronić się przed cyberatakiem?

Nie da się całkowicie zniknąć z sieci, ale można świadomie ograniczyć swój ślad cyfrowy. Jak to zrobić?

• Wyłączcie udostępnianie lokalizacji w smartfonie, gdy akurat nie potrzebujecie tej funkcji.
• Zanim zainstalujecie aplikację lub grę na telefonie, uważnie przeczytajcie regulamin i politykę prywatności. Sprawdźcie, na co faktycznie wyrażacie zgodę. Zastanówcie się, czy uzasadnione jest żądanie dostępu do aparatu, zdjęć, filmów, kontaktów, wiadomości, kamery czy geolokalizacji.
• Przed zamieszczeniem zdjęcia w sieci, usuńcie metadane – pomogą w tym funkcje wbudowane w system urządzenia lub aplikacje zewnętrzne.
• Uważajcie na to, co pokazujecie w tle zdjęć i filmów. Tablica rejestracyjna, rachunek, bilet lotniczy czy plan mieszkania – to też ważne informacje!
• Korzystajcie z ustawień prywatności kont w mediach społecznościowych. Nie każdy musi mieć dostęp do publikowanych przez Was treści.

Bezpieczeństwo w sieci zaczyna się od świadomości cyberzagrożeń i budowania dobrych nawyków korzystania z urządzeń cyfrowych. Jeśli wiemy, jakie informacje o sobie zostawiamy w sieci – świadomie lub nie – jesteśmy w stanie skuteczniej chronić siebie i swoich bliskich, a także kształtować swoją cyfrową tożsamość.

Źródło:

Gańko K., Kania D., „ABC cyberbezpieczeństwa 2.0”, Warszawa: NASK – Państwowy Instytut Badawczy [online, dostęp dn. 8.01.2026].