Bezpieczni w sieci z OSE: netykieta
Komunikacja w internecie to część naszej codzienności. E-maile, wiadomości przesyłane za pośrednictwem komunikatorów, posty i komentarze w mediach społecznościowych – jesteśmy ze sobą w kontakcie nie tylko „w realu”, ale też online. Zbliżający się Dzień Savioir-Vivre’u (3.06) to dobra okazja, by przypomnieć, jakich zasad dobrego wychowania powinniśmy przestrzegać w internecie. Śmiało korzystajcie z naszej ściągawki!
Netykieta, czyli dobre wychowanie w internecie
Czym jest netykieta (ang. netiquette, od net – „sieć” i etiquette – „etykieta”)? To zbiór zasad, jakie obowiązują użytkowników internetu. Choć te reguły nie są nigdzie spisane i skodyfikowane, to warto je znać i stosować w codziennej komunikacji online. Zasady netykiety, co ważne, wynikają z ogólnych norm znanych z relacji międzyludzkich w świecie offline, opierają się więc na wzajemnym szacunku i życzliwości.
Stworzenie takiego „kodeksu dobrego internauty” pomaga określić ramy, w jakich odbywa się przyjazna komunikacja określonych społeczności w sieci, np. w mediach społecznościowych, komunikatorach, na blogach i forach. Przestrzeganie tych kilku zasad z jednej strony pomaga zapobiegać przykrym i szkodliwym zjawiskom w sieci (takim jak np. hejt), a ponadto sprawia, że internet staje się dla wszystkich bezpieczną, przyjazną przystanią.
Zasady netykiety – wskazówki dla każdego
W sieci obowiązują nas reguły stosowane także offline, a zatem kultura osobista i dobre maniery. Warto wiedzieć, że wiele portali określa zasady ich użytkowania w swoich regulaminach, z którymi zawsze warto się zapoznać, zanim rozpoczniemy korzystanie z danego serwisu. O czym trzeba pamiętać?
- Szacunek przede wszystkim. Komunikując się w internecie, traktujmy swoich odbiorców tak, jak sami chcemy być traktowani. Nie obrażajmy, nie poniżajmy, nie zamieszczajmy krzywdzących komentarzy, unikajmy mowy nienawiści. Szanujmy nawzajem swoje zdanie, nawet jeśli się różnimy.
- Uwaga – trolle. W sieci roi się od niepotrzebnych dyskusji, złośliwych komentarzy i zaczepek, czasem trudno przejść wobec nich obojętnie. Odpowiadają za nie internetowi trolle, czyli osoby, które celowo denerwują i prowokują innych do kłótni. Pamiętajcie: nie karmcie trolla!
- Jak piszesz… tak cię widzą. W komunikacji internetowej zawsze powinniśmy pamiętać o ortografii i interpunkcji, uważać na błędy stylistyczne i wystrzegać się wulgaryzmów.
- Regulamin to podstawa. Dołączając do jakiejś internetowej społeczności, akceptujemy określony przez nią regulamin. Pamiętajmy np. o używaniu wyszukiwarki na forach, zanim zadamy pytanie, albo niedodawaniu w grupie postów określonych w jej regulaminie.
- Co za dużo, to niezdrowo. Nasze komunikaty w sieci powinny być jasne, dlatego rezygnujmy z nadmiaru emotikonów i wszystkiego, co może utrudnić odbiór przesyłanych treści.
- Strefa bez krzyku. Jeśli w internecie piszemy WIELKIMI LITERAMI, oznacza to krzyk. Nadużywanie Caps Locka denerwuje odbiorców i zaburza nasz przekaz.
- Nie dla spamu. W internecie otaczają nas wiadomości-śmieci, dlatego unikajmy rozsyłania niepotrzebnych wiadomości, łańcuszków szczęścia i innych niepotrzebnych treści.
- Złodzieje niemile widziani. Jeśli chcemy skorzystać z czyjegoś zdjęcia, filmiku czy tekstu, zawsze wskazujmy autora tego materiału. Szanujmy cudzą własność intelektualną!
- Sprzeciw ma znaczenie. Nie lajkujmy krzywdzących postów, nie obserwujmy kont, na których pojawiają się takie treści. Jeśli jesteśmy świadkami hejtu czy poniżania – reagujmy.
- Nie wszystko złoto, co się świeci. Uważajmy na fałszywe wiadomości, zmanipulowane nagrania czy grafiki, które możemy znaleźć w sieci. Nie szerzmy dezinformacji: w miarę możliwości sprawdzajmy, czy szokujący news pochodzi z wiarygodnego źródła, zanim przekażemy go dalej. Nie dawajmy się ponosić emocjom!
Czym grozi naruszenie zasad netykiety?
Choć netykieta nie jest skodyfikowana, to łamiąc jej zasady, możemy spotkać się z nieprzyjemnymi konsekwencjami (np. usunięciem niezbyt grzecznego użytkownika z danej grupy czy zablokowaniem dostępu do strony lub niektórych usług).
Jeśli kiedykolwiek zauważycie, że ktoś rażąco łamie zasady panujące w sieci, zgłoście tę sprawę administratorowi. W poważniejszych przypadkach warto skontaktować się z instytucjami, które przyjmują zgłoszenia o niepojących zjawiskach online. Możecie się zgłosić do:
- CERT Polska (cert.pl) – incydenty naruszające bezpieczeństwo w sieci,
- Dyżurnet.pl (dyzurnet.pl) – nielegalne treści w internecie.
O internetowej etykiecie na OSE IT Szkole
Na naszej bezpłatnej platformie e-learningowej OSE IT Szkoła znajdziecie materiały, które pomogą Wam przekazać dzieciom i uczniom wiedzę na temat netykiety. Możecie sięgnąć np. do e-kursów:
- „Przygody Profesora i N@tki, czyli jak mądrze korzystać z internetu”,
- „Krasnoludki 2.0 – Mech w potrzebie”,
- „Relacje w środowisku medialnym”.
Zachęcamy Was też do zapoznania się z poradnikiem „ABC cyberbezpieczeństwa”, w którym przybliżyliśmy wiele porad dotyczących bezpiecznego poruszania się w internecie:
