Bezpieczni w sieci z OSE na święta: cyfrowe prezenty

Wszyscy lubimy dostawać prezenty! Nie jest tajemnicą, że cieszą one szczególnie dzieci. Nie ma nic złego w spełnianiu ich marzeń np. o nowym smartfonie, ale podejdźmy do tego odpowiedzialnie.

Przemyślana decyzja

Nowe technologie są nieodłączną częścią współczesności. Otaczają nas na co dzień, w różnych sferach życia. Dotyczy to również najmłodszych, którzy dorastają nie znając innego świata niż ten, w którym smartfon, czy stały dostęp do internetu są czymś naturalnym. Rolą dorosłych – rodziców, ale także nauczycieli, z których większość pamięta jednak rzeczywistość w znacznie większym stopniu offline’ową – jest pokazać dzieciom i młodzieży, jak wykorzystywać sieć i urządzenia cyfrowe w sposób świadomy i bezpieczny.

Decydując się na taki krok, jak cyfrowy prezent (gwiazdkowy lub jakikolwiek inny) dla dziecka, powinniśmy wziąć pod uwagę kilka ważnych czynników. Zastanówmy się, jakie urządzenie będzie dla niego najlepsze. To znaczy: przyniesie najwięcej pożądanych korzyści, a przy tym pomoże – o ile to możliwe – wyeliminować zagrożenia. Tutaj oczywiście kluczową rolę odgrywa nie tylko sam sprzęt, ale także jego odpowiednie zabezpieczenie – o tym dalej.

Decyzja o wręczeniu córce lub synowi pierwszego urządzenia jest zadaniem szczególnie odpowiedzialnym. Jak do tego podejść?

– Zastanówmy się przede wszystkim nad tym, czy nasze dziecko jest na to gotowe. Nie chodzi tutaj o umiejętność obsługi sprzętu, bo jak wiemy, z tym nie mają dziś problemu już kilkulatkowie. Ważne jest to, czy dziecko potrafi zrozumieć podstawowe zasady dotyczące cyberbezpieczeństwa i stosować się do nich. Weźmy też pod uwagę fakt, że taki krok to nowa odpowiedzialność także dla nas – dorosłych. Dotyczy to przekazania dziecku odpowiedniej wiedzy w tym zakresie, ale także stałego zainteresowania tym, co robi w sieci – po to, aby to doświadczenie było jak najbardziej bezpieczne – mówi Marta Witkowska, ekspertka ds. edukacji cyfrowej w NASK.

Odpowiednie zabezpieczenie

Przemyśleliście wszystkie za i przeciw, decyzja podjęta? To super! Przed przekazaniem nowego urządzenia dziecku, odpowiednio je przygotujcie. Do świąt zostało jeszcze 10 dni – na pewno zdążycie!

W ochronie sprzętu pomoże z pewnością program antywirusowy – to podstawa. Będzie odpowiedzialny za skanowanie, wykrywanie, rozpoznawanie oraz usuwanie z urządzenia złośliwego oprogramowania. Jak wybrać odpowiedni? Przede wszystkim – pamiętajcie o korzystaniu jedynie ze sprawdzonych programów od znanych producentów, unikaniu pobierania i instalowania tych darmowych oraz zamieszczonych na nieznanych stronach. Inne rozwiązania nie są dobrą alternatywą i w konsekwencji mogą przynieść więcej szkody niż pożytku.

Ważnym aspektem, już w trakcie korzystania z urządzenia, są regularne aktualizacje sprzętu – zarówno w zakresie oprogramowania systemowego, jak i zainstalowanych programów lub aplikacji. Najnowsze wersje są zawsze najbardziej odporne na aktualne zagrożenia występujące w sieci.

Warto również rozważyć – szczególnie w przypadku najmłodszych dzieci – skorzystanie z narzędzia do ochrony rodzicielskiej, takiego jak np. nasza bezpłatna aplikacja mOchrona. To rozwiązanie, które będzie wsparciem w ustaleniu odpowiednich reguł dotyczących korzystania z sieci. Pomoże między innymi w ograniczeniu dostępu do treści potencjalnie szkodliwych oraz w weryfikacji czasu spędzanego przed ekranem.

Edukacja – to najważniejsze!

Pamiętajcie, że żaden sprzęt, ani oprogramowanie, nie zastąpi zdrowych cyfrowych nawyków u dziecka. Jak je kształtować?

– Przede wszystkim, ważne jest to, aby towarzyszyć córce lub synowi w początkach ich cyfrowej przygody. Nie pozostawiajmy najmłodszych bez opieki w sieci, czas online zawsze powinien być czasem spędzanym wspólnie z rodzicem lub opiekunem. W przypadku tych trochę już starszych interesujmy się tym, co robią w internecie, z jakimi sytuacjami się tam spotykają. Czy któraś z nich okazała się trudna? Jeśli tak, porozmawiajmy o tym, nie unikajmy takich tematów, ale też nie traktujmy sieci wyłącznie jak źródła licznych zagrożeń. Nie straszmy, a uczmy dzieci rozpoznawania i właściwego reagowania na niebezpieczne sytuacje i szkodliwe treści – mówi Marta Witkowska z NASK.

– Pokazujmy też tę „jasną stronę” sieci – chociażby portale czy aplikacje, które pomogą rozwijać zainteresowania. Nie zapominajmy też o rozrywce. My, dorośli, często relaksujemy się przed ekranem – nie odmawiajmy tej przyjemności dzieciom. Czas spędzony online może być bardzo wartościowy – oczywiście jeśli dobrze go wykorzystamy i będziemy pamiętać o równowadze online/offline – dodaje ekspertka.

Rozmowa o bezpieczeństwie w sieci – rodzice, jeśli Wasze dzieci korzystają już z urządzeń cyfrowych, albo po najbliższych świętach zaczną, wpiszcie ten punkt na stałe do swojego harmonogramu. Mówcie o tym, jakie pułapki mogą czekać na każdego z nas w internecie, ustalajcie – wspólnie z dzieckiem zasady dotyczące korzystania z sieci, ale także – słuchajcie. Tylko w ramach dialogu możecie wypracować satysfakcjonujące dla każdej ze stron rozwiązania.

A my jak zawsze w tym pomożemy. Zaglądajcie do naszych materiałów, publikowanych regularnie na stronach: ose.gov.pl, OSE IT Szkoła i Facebooku OSE.

Niezmiennie polecamy Waszej uwadze również bezpłatny poradnik „ABC cyberbezpieczeństwa”.

Powodzenia!