5 pytań o… OSE i Centrum Kontaktu
W ramach cyklu „5 pytań o…” pytamy ekspertów NASK o kwestie związane z cyberbezpieczeństwem i usługami Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej, a także o ciekawe i warte poznania inicjatywy, jak np. offline challenge czy Edukacyjna Sieć Antysmogowa. Naszym dzisiejszym gościem jest Maciej Dudkiewicz, Dyrektor ds. Centrum Kontaktu, z którym rozmawiamy o Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej – niezwykle ważnym dla rozwoju edukacji projekcie teleinformatycznym, realizowanym obecnie na terenie naszego kraju. Pytamy także, na jakie wsparcie mogą liczyć szkoły ze strony Centrum Kontaktu.
Program Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej (OSE), którego operatorem jest Państwowy Instytut Badawczy NASK, od 2018 r. oferuje szkołom z całej Polski możliwość podłączenia do szybkiego, bezpłatnego i bezpiecznego internetu. W jaki sposób program przyczynia się do budowy nowoczesnej szkoły, otwartej na nowe technologie?
Maciej Dudkiewicz: Na program OSE trzeba patrzeć jak na wysiłek modernizacyjny podejmowany przez państwo w celu zbudowania wymiernych przewag konkurencyjnych młodych Polaków. Zapewniając polskim szkołom, w niespotykanej dotychczas skali, infrastrukturę telekomunikacyjną wysokiej jakości, zmieniliśmy zasady gry. Sieć OSE jest doskonałą podstawą do powszechnej budowy nowoczesnej szkoły, ale co ważniejsze, staje się szansą na rozwój kompetentnych, dostosowanych do rzeczywistych wymagań rynku przyszłych przedsiębiorców czy pracowników.
Życie w szybko zmieniającym się środowisku, opartym na postępie technologicznym, będzie wymagało od uczniów kluczowych kompetencji umożliwiających im sprawne poruszanie się w tym świecie. Metody nauczania z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) to warunek konieczny, jeżeli mamy zrealizować podstawowe zadanie, jakim jest jak najlepsze przystosowanie młodego człowieka do dorosłego życia. Za sprawą sieci OSE nasze dzieci i młodzież mogą uczyć się świadomie korzystać z technologii, wykorzystywać ją do rozwiązywania problemów w każdej dziedzinie nauki. Dzięki m.in. materiałom na platformie OSE IT Szkoła uczą się oni krytycznego podejścia do TIK oraz zasad bezpiecznego zachowania w sieci.
Digitalizacja to powszechny proces we wszystkich gałęziach gospodarki. Dlatego tak ważne jest nauczanie młodych Polaków pewnych nawyków, rozumienia technologii oraz procesów, które mają miejsce w tzw. rewolucji cyfrowej. Umiejętność uczenia się, brak lęku przed zmianą, zdolność tworzenia materiałów cyfrowych czy odpowiedniego wykorzystywania kanałów komunikacyjnych w sieci – to wszystko jest dziś możliwe do osiągnięcia w polskich szkołach m.in. dzięki programowi OSE.
Stworzona w ramach OSE infrastruktura niewątpliwie pomogła uczniom i nauczycielom nabyć wielu cyfrowych umiejętności, które okazały się szczególnie cenne w dobie nauki na odległość. Jak jeszcze działania OSE wspierają edukację w czasach pandemii?
MD: Pandemia zmusiła szkoły do drastycznej i nagłej zmiany sposobu nauczania. Nic więc dziwnego, że początkowo w wielu miejscach występowały zawirowania związane z tą transformacją.
Dziś, po ponad roku nauki na odległość, wiemy, że szybki i bezpieczny internet OSE bardzo pomaga nauczycielom w realizacji zadań edukacyjnych. Z przeprowadzonych przez nas badań wynika, że trzy czwarte placówek, które są w OSE, prowadzi zdalne zajęcia z budynku szkoły, wykorzystując dostarczany przez nas internet. Zarówno ten fakt, jak i wysoka ocena jakościowa naszej sieci przez 75% badanych szkół, pokazuje, że infrastruktura działa i jest z powodzeniem wykorzystywana do zdalnego nauczania.
OSE nie poprzestało jednak na samym dostarczeniu internetu. Przekazaliśmy szkołom także 800 pracowni mobilnych z punktem dostępowym do sieci. Pracownia mobilna, czyli w uproszczeniu pracownia informatyczna, to szafa wyposażona w 16 laptopów, którą szkoła może z łatwością transportować pomiędzy salami, umożliwiając uczniom wykorzystanie narzędzi TIK na wszystkich lekcjach. Szkoły otrzymały również od OSE 60 tys. tabletów z dostępem do internetu. Wiemy, że przekazany sprzęt jest na co dzień wykorzystywany w zdalnym nauczaniu.
Nasze działania niewątpliwie wpłynęły na wysoką ocenę wyposażenia szkół, zadeklarowaną w ostatnio przeprowadzonym przez nas badaniu. Wkrótce opublikujemy jego wyniki, ale już dziś możemy zdradzić, że prawie wszystkie szkoły bardzo dobrze oceniły swoje sprzętowe przygotowanie do lekcji online. Nie oznacza to oczywiście, że możemy spocząć na laurach. Przed instytucjami odpowiedzialnymi za szkoły, rządem i samorządami jeszcze długa droga do systemowego wyposażania i wymieniania zarówno sprzętu, jak i oprogramowania w szkołach.
Trzeba przypomnieć również o przygotowanych przez Ministerstwo Cyfryzacji i Centrum Projektów Polska Cyfrowa dwóch odsłonach programu „Zdalna Szkoła”. W ramach tego działania przekazano gminom blisko 400 mln złotych na sprzęt komputerowy przeznaczony właśnie dla szkół.
Podłączenie do sieci OSE umożliwia szkołom korzystanie z szybkiego i bezpiecznego internetu, dzięki któremu nauczyciele i uczniowie zyskują dostęp do przydatnych e-zasobów. Dużą rolę w projekcie odgrywają Techniczni Reprezentanci Szkół (TRS), których zadaniem jest m.in. administrowanie sieci LAN szkoły, konfiguracja urządzeń czy zgłaszanie problemów z siecią OSE. Jakie wsparcie Centrum Kontaktu oferuje TRS-om?
MD: Każdy projekt, aby miał szansę powodzenia, musi wyznaczać kluczowe role i jasno definiować ich pozycję. Techniczny Reprezentant Szkoły to poza Dyrektorem najważniejsza postać w procesie dostarczenia i utrzymania infrastruktury OSE w szkole. Naszym wyzwaniem było dostosowanie procesu i informacji do różnego poziomu wiedzy TRS-ów w całej Polsce. Zarówno na etapie przystępowania do OSE, jak i utrzymania sieci mamy do czynienia ze specjalistami oraz osobami, które dopiero uczą się sprawnie obsługiwać infrastrukturę telekomunikacyjną w szkole.
W Centrum Kontaktu, tak jak i w Dziale Utrzymania OSE, podchodzimy indywidualnie do każdego TRS-a. Z przyjemnością obserwujemy systematycznie zwiększający się poziom wiedzy oraz doświadczenia po obu stronach procesu.
Przypomnijmy, że OSE to nowy program i choć tyle już udało nam się zrobić, to wiele jeszcze przed nami. Cieszymy się, że możemy rozwijać go razem ze szkołami i to właśnie TRS-ów możemy traktować jako partnerów, do których kierujemy szereg działań budujących nasze wspólne relacje. Mowa o materiałach edukacyjnych, webinariach, gotowych ścieżkach postępowania na wypadek np. niedostępności sieci. TRS to w końcu osoba, od której w dużej mierze zależy poprawne działanie OSE w szkole, dlatego z uwagą wsłuchujemy się w ich potrzeby, m.in. podczas przeznaczonych dla nich dyżurów eksperta technicznego. Zapraszamy do kontaktu z naszym specjalistą w każdą środę w godzinach 11:00–15:00.
Zarówno dla TRS-ów, jak i Dyrektorów przygotowany został specjalny portal Moje OSE będący narzędziem do samodzielnego zarządzania kontem szkoły przyłączonej do programu. Jakie funkcjonalności pomocne przy obsłudze szkolnej sieci OSE znajdziemy na tym portalu?
MD: Portal Moje OSE jest stale rozwijany i tak jak od dawna służy do przystępowania szkół do programu oraz do dokonywania zgłoszeń technicznych, tak w przyszłości będzie bogatszy o kolejne funkcjonalności ułatwiające placówkom kontakt z OSE. Mamy nadzieje, że dzięki zmianom stanie się także miejscem poszukiwania wiedzy.
Już wkrótce zmieni się specyfika oraz ergonomia portalu. Mamy nadzieję, że nowa wersja, która trafi do szkół, niebawem spotka się z pozytywnym odbiorem użytkowników.
OSE obsługuje blisko 20 tys. szkół, które przystąpiły już do programu. Czy skierowana do nich oferta będzie rozszerzana?
MD: Oferta OSE to nie tylko internet i materiały edukacyjne. Od dawna promujemy również projekt mLegitymacji szkolnej, do którego cały czas można się przyłączyć za pośrednictwem strony ose.gov.pl (zakładka Przyłącz się). Obecnie zintensyfikowaliśmy kontakt ze szkołami właśnie w celu promowania i zachęcania ich do postawienia kolejnego kroku w stronę cyfrowej szkoły. Tym krokiem jest właśnie elektroniczna wersja tradycyjnej legitymacji szkolnej, czyli legitymacja w smartfonie. Więcej o mLegitymacji można dowiedzieć się, wchodząc na stronę: ose.gov.pl/mlegitymacja.
Dziękujemy za rozmowę!
