5 pytań o… bezpieczeństwo seniorów w sieci
O tym, jak seniorzy radzą sobie w internecie, co jest dla nich największą barierą, a co może im pomóc ją przezwyciężyć oraz jaką rolę pełnią młodzi w ich edukacji cyfrowej, rozmawiamy z Agnieszką Żeglińską – Dyrektorem ds. Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w NASK.
Wiemy, że internet to dla wielu osób okno na świat i trudno dziś wyobrazić sobie życie bez sieci. Jednak myśląc o starszych ludziach i ich kontakcie z nowymi technologiami, nadal w uszach wielu z nas pobrzmiewają słowa: „te internety to nie dla mnie”. Czy cyfrowa przestrzeń ma szansę być miejscem, w którym bez problemu odnajdą się również seniorzy?
Agnieszka Żeglińska: Na szczęście podejście seniorów do internetu i nowych technologii zmienia się, bo też zmieniają się czasy. Obecnie w trosce o zdrowie i bezpieczeństwo ludzi starszych zachęcamy ich, by ze względu na pandemię pozostali w domach. Aby nie tracili kontaktu ze światem i bliskimi, z pomocą przychodzą właśnie nowe technologie i internet. Dzięki nim wiele rzeczy, na które nie mogliby sobie pozwolić, jest na wyciągnięcie ręki. Zachęcajmy seniorów do odważnego wkraczania w cyfrowy świat, pokazujmy im, jak to robić, i przekonujmy, że internet jest dla wszystkich.
Zawsze najtrudniejszy jest pierwszy krok. Aby go wykonać, seniorom potrzebny będzie z pewnością przewodnik, który usiądzie obok, wytłumaczy, wesprze…
AŻ: Dokładnie tak. Dlatego zachęcamy dzieci i wnuki do podjęcia współpracy międzypokoleniowej. Przypominamy juniorom, że do tej pory to oni korzystali z dobrych rad rodziców, babć i dziadków. Dziś mogą się odwdzięczyć, dając im wsparcie przy stawianiu pierwszych kroków w wirtualnym świecie i towarzysząc im w internecie.
Jak to zrobić? Pełni zrozumienia i życzliwości rozpocznijmy naukę od najprostszych czynności, np. pokazania, w jaki sposób korzystać z portali informacyjnych, jak sprawdzić prognozę pogody czy wyszukać przepisy kulinarne. Zanim się obejrzymy, nasz senior będzie surfował w sieci: znajdzie przyjaciół ze szkolnej ławki, wybierze się na wirtualny koncert, a być może nawet załatwi sprawę urzędową online.
Wiele osób nie zwróciłoby uwagi na kwestię wykluczenia cyfrowego seniorów, gdyby nie liczne kampanie społeczne. Dzięki nim mamy większą świadomość roli młodego pokolenia w edukacji rodziców i dziadków. Do seniorów natomiast płynie komunikat, że warto przeskoczyć barierę lęku przed nowymi technologiami, by odkryć możliwości, jakie daje internet.
AŻ: To prawda, dlatego również NASK podejmuje ten temat w swoich działaniach. Specjalną akcję skierowaną do seniorów i ich bliskich realizujemy w ramach kampanii „e-Polak potrafi!”. Wspólnie z Martą Manowską oraz bohaterami znanych i lubianych programów telewizyjnych namawiamy seniorów do korzystania z internetu. Rozmówcy Marty Manowskiej w filmach z cyklu „e-Senior w internecie” opowiadają, czym jest dla nich internet i co robią w sieci. Przekonują, że ich życie nabrało kolorów, odkąd zdecydowali się „być online”, bo dzięki temu mają np. kontakt z oddaloną o setki lub tysiące kilometrów rodziną.
Wraz z wprowadzaniem seniorów do wirtualnej przestrzeni, nie można zapomnieć o ich edukacji. Cyberzagrożeń jest wiele, dlatego spoczywa na nas duża odpowiedzialność za bezpieczeństwo naszych rodziców i dziadków w sieci.
AŻ: Seniorzy to grupa szczególnie narażona na wyłudzenia i oszustwa. Dlatego wprowadzając naszych bliskich w cyfrowy świat, warto również porozmawiać z nimi o podstawowych zasadach bezpiecznego korzystania z sieci. Najważniejsze jest, aby wiedzieli, że mogą się do nas zwrócić z każdym pytaniem i najmniejszą nawet wątpliwością.
Między innymi dlatego rozpoczęliśmy kampanię edukacyjną „Seniorze – spotkajmy się w sieci”, która powstała dzięki współpracy Ministerstwa Cyfryzacji, Państwowego Instytutu Badawczego NASK oraz Warszawskiego Instytutu Bankowości.
Ambasadorka kampanii, Barbara Bursztynowicz – lubiana przez seniorów aktorka – przekonuje, że internet to wspaniałe miejsce, ale należy korzystać z niego świadomie i bezpiecznie. Do 24 listopada ukaże się pięć krótkich filmów instruktażowych i broszur dotyczących bezpiecznego korzystania z sieci. Te materiały mogą być bazą do naszej rozmowy z seniorami o bezpiecznym korzystaniu z internetu. Dzięki nim senior będzie mógł rozpoznać zagrożenia, ale też dowie się, jak sobie z nim poradzić – sam lub przy wsparciu bliskich.
Już wkrótce, bo 14 listopada, obchodzimy Ogólnopolski Dzień Seniora. To kolejna okazja do zwrócenia uwagi na bezpieczeństwo osób starszych w sieci i przekonanie nieprzekonanych, że internet naprawdę ułatwia życie. Jak robić to skutecznie?
AŻ: Wiemy, że wiele starszych osób nadal ma sporo obaw przed wkroczeniem w cyfrowy świat. Przekonujmy ich, że ani wiek, ani strach czy brak umiejętności nie powinny być barierą. Pomagajmy seniorom przezwyciężyć lęk i zachęcajmy, by zaczęli „klikać”, bo tylko w ten sposób oswoją się z tym, co nieznane. Edukujmy, dostarczając niezbędnych materiałów. Zachęcam wszystkich do międzypokoleniowej wymiany doświadczeń i wiedzy, która nie tylko przyczyni się do zwiększenia kompetencji cyfrowych seniorów, ale również pomoże pielęgnować rodzinne relacje.
Dziękujemy za rozmowę!
