5 pytań o… aplikację mOchrona
Osią wszystkich działań Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej (OSE) jest bezpieczeństwo. Dzięki programowi realizowanemu przez NASK do szkół w całej Polsce trafia szybki, bezpłatny i bezpieczny internet. Niedawno OSE, za sprawą aplikacji ochrony rodzicielskiej – mOchrona, wyszło ze swoją ofertą poza szkolne mury. Narzędzie to wspiera cyberbezpieczeństwo dzieci wszędzie tam, gdzie korzystają one z sieci – na smartfonach, tabletach, komputerach. W pierwszym wywiadzie z cyklu „5 pytań o…” w nowym roku pytamy Kingę Karelus, ekspertkę NASK, o cyfrowe nawyki młodych użytkowników sieci, mOchronę i sposoby ograniczania ryzyka kontaktu dzieci ze szkodliwymi treściami.
Badania pokazują, że dzieci spędzają coraz więcej czasu w wirtualnym świecie, a urządzenia cyfrowe towarzyszą im praktycznie od najmłodszych lat. Czy rodzice wiedzą, co młodzi robią online, z jakimi treściami mają kontakt i ile realnie czasu spędzają w internecie?
Kinga Karelus: Z najnowszego raportu „Nastolatki 3.0” przygotowanego przez NASK – Państwowy Instytut Badawczy wynika, że co piąty badany nastolatek (20,5%) w wieku 7–8 lat miał już do dyspozycji telefon umożliwiający połączenie z internetem. Część respondentów przyznała że dostęp do takiego urządzenia miała nawet przed ukończeniem 6. roku życia.
Cyfrowy świat jest dziś dla dzieci naturalnym środowiskiem dorastania. Potrafią biegle obsługiwać urządzenia elektroniczne, płynnie poruszać się online, ale to nie znaczy, że są w sieci bezpieczne. Aby tak było, niezbędna jest odpowiednia wiedza: świadomość zagrożeń i tego, jak można ich uniknąć. Tu dochodzimy do roli rodziców, którzy powinni towarzyszyć najmłodszym w sieci. Niezależnie od wieku dziecka dobrze, gdyby opiekun wiedział też, ile czasu spędza ono online i co robi w internecie, a jeśli spotyka je tam coś niepokojącego – potrafił odpowiednio reagować.
Tymczasem nie zawsze tak jest. Ze wspomnianego badania wynika, że rodzice znacząco nie doszacowują tego, jak długo dzieci korzystają z internetu. Wskazali 3 godziny 38 minut na dobę, podczas gdy nastolatki deklarują, że to 4 godziny i 50 minut. Dorośli nie zawsze zdają sobie sprawę również z tego, że młodzi mają kontakt online ze szkodliwymi treściami, doświadczają cyberprzemocy.
Dzieci niejednokrotnie świetnie potrafią obsługiwać smartfony, tablety czy laptopy, ale te umiejętności nie zawsze idą w parze z wiedzą na temat cyberzagrożeń. Co może zrobić rodzic, by uchronić swoje dziecko przed niebezpieczeństwami czyhającymi w sieci?
KK: Przede wszystkim – edukować. Ważna jest regularna rozmowa na temat aktywności online i cyberzagrożeń. Taka, podczas której będziemy traktować dziecko po partnersku: tłumaczyć, zwracać uwagę na kwestie związane z bezpieczeństwem, ale także słuchać i starać się zrozumieć, zamiast oceniać i zabraniać.
Wsparciem dla rodziców w kształtowaniu zdrowych nawyków cyfrowych u dzieci mogą być także rozwiązania technologiczne, takie jak bezpłatna aplikacja ochrony rodzicielskiej – mOchrona, stworzona w ramach działań Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej. Pomaga ona m.in. w określaniu reguł dotyczących korzystania z sieci, poprzez wybór kategorii stron i aplikacji, do których dziecko może mieć dostęp. W ramach każdej z nich mamy też opcję ustalania wyjątków. Oznacza to, że wyłączając na urządzeniu dziecka np. całą kategorię „Gry”, możemy jednocześnie zezwolić na korzystanie z tych, które znamy i uważamy za bezpieczne.
Narzędzia takie jak aplikacja mOchrona mogą stanowić istotne wsparcie w procesie budowania zdrowych nawyków cyfrowych wśród najmłodszych. Co jednak zrobić, by dziecko ze zrozumieniem przyjęło zasady działania aplikacji i potrafiło zaakceptować ustalone reguły?
KK: Tu znowu wracamy do kluczowej roli rozmowy z dzieckiem i budowania relacji opartej na zaufaniu. Zanim zdecydujemy się na korzystanie z aplikacji ochrony rodzicielskiej, wytłumaczmy synowi lub córce, jak takie narzędzie może wspierać bezpieczeństwo w sieci. Reguły używania internetu najlepiej ustalmy wspólnie. Dziecko powinno wiedzieć i rozumieć, z czego wynikają przyjęte zasady i dlaczego niektóre treści mogą być dla niego szkodliwe.
Pamiętajmy też, że nasza aplikacja może skutecznie ograniczyć ryzyko kontaktu z nieodpowiednimi dla najmłodszych materiałami, ale nie stanowi pełnego zabezpieczenia – dziecko może trafić na nie na różne sposoby. Dlatego równie ważne jest to, żeby wiedziało, jak powinno wtedy zareagować i do kogo zwrócić się o pomoc.
Jak działa aplikacja mOchrona i jakie jej funkcje mogą okazać się szczególnie przydatne?
KK: mOchrona działa poprzez połączenie sprzętów rodzica i dziecka. Można ją zainstalować na smartfonie, tablecie czy komputerze. Konto rodzica, zabezpieczone kodem PIN, pozwala na wprowadzenie reguł dostępu do stron internetowych i aplikacji na urządzeniu dziecka.
Dodatkowo rodzic może również mieć dostęp do raportów z aktywności młodego użytkownika sieci – to opcjonalne. Funkcjonalność ta pomaga dbać o równowagę online i offline. Jeśli zauważymy, że dziecko korzysta z internetu za długo albo zbyt dużo czasu spędza na określonej aktywności, możemy reagować na bieżąco – rozmawiać i kształtować jego cyfrowe nawyki.
Wprowadzonych przez rodzica ustawień nie można zmienić z poziomu urządzenia dziecka. Ma jednak ono możliwość wysłania prośby o udzielenie określonego dostępu, kiedy np. będzie chciało skorzystać ze strony, która jest zablokowana na jego urządzeniu. Jeśli coś w sieci wzbudzi jego niepokój, może też skorzystać z przycisku S.O.S. W każdej z tych sytuacji rodzic otrzyma odpowiednie powiadomienie.
Co trzeba zrobić, by móc korzystać z aplikacji mOchrona i gdzie szukać materiałów wspierających rodziców w podejmowaniu rozmów na temat bezpiecznych zachowań online?
KK: Aplikację mOchrona można pobrać bezpłatnie na urządzenia mobilne z oficjalnych sklepów z aplikacjami, a także w wersji dla systemu Windows. Wszystkie dodatkowe informacje znajdują się na stronie mOchrona. Pod adresem rodzic-mochrona.ose.gov.pl można również założyć konto rodzica i zarządzać nim poprzez panel webowy.
Aplikacja mOchrona zapewnia także dostęp do stale aktualizowanych treści edukacyjnych publikowanych na stronie kampanii „Nie zagub dziecka w sieci”. Regularnie publikujemy tam porady i wskazówki, jak zapewnić dziecku bezpieczeństwo w internecie. Zachęcamy do korzystania z dostępnych materiałów oraz przekazania informacji o aplikacji mOchrona rodzicom uczniów. Przygotowaliśmy gotowy materiał w dwóch wersjach – elektronicznej i przeznaczonej do druku. Można go wykorzystać na różne sposoby: przekazać na osobistym spotkaniu, np. zebraniu, umieścić w widocznym miejscu w szkole, wysłać mailem, opublikować na stronie internetowej szkoły, umieścić w dzienniku elektronicznym.
Zapoznaj się z ulotką „Nauczycielu, poinformuj rodziców o aplikacji mOchrona”
Dziękujemy za rozmowę!
