Bezpieczni w sieci z OSE: przechowywanie danych w chmurze

Nasze pierwsze skojarzenie z chmurami to najczęściej zła pogoda, jednak okazuje się, że mają one też wiele wspólnego z cyberbezpieczeństwem. W tym drugim znaczeniu chmury (ang. cloud) to serwery zewnętrzne, na których możemy przechowywać swoje cenne pliki: różnego typu dokumenty, zdjęcia czy nagrywane filmy. Zapisywanie plików w chmurze ma niewątpliwe zalety, warto jednak – po to, by ich unikać – przyjrzeć się także potencjalnym niebezpieczeństwom, które się z nim wiążą.

W serii „Bezpieczni w sieci z OSE” – po raz ostatni przed letnią przerwą – podpowiemy, czym są chmury danych, jak korzystać z nich bezpiecznie i ustrzec się… przed cyfrową zawieruchą.

Z dysku twardego do chmury

Pendrive, karta pamięci, dysk zewnętrzny, wreszcie dysk twardy w komputerze – to tam zwykle przechowujemy nasze dane. W ostatnim czasie na popularności zyskują także chmury. Najprościej rzecz ujmując, chmura to przestrzeń na zewnętrznym serwerze, którą możemy kupić u dostawcy usługi (lub np. otrzymać do niej dostęp razem z innym oprogramowaniem).

Chmura to ciekawe rozwiązanie, które z pewnością odciąża pamięć naszych urządzeń: komputerów, laptopów czy smartfonów. To jednak niejedyna jej zaleta! Pliki przechowywane w chmurze możemy łatwo udostępniać innym bez konieczności przesyłania mailem, a także synchronizować je w czasie rzeczywistym pomiędzy różnymi sprzętami, z których korzystamy na co dzień. Używając chmury, nie musimy też pamiętać o zabieraniu ze sobą nośników zewnętrznych. Własna wirtualna przestrzeń do przechowywania plików staje się obecnie synonimem wygody i nieograniczonego dostępu do naszych archiwów – dokumentów, zdjęć czy nagrań.

Czego potrzebujemy, by korzystać z chmury? Dowolnego urządzenia (komputera, smartfona, tabletu) z dostępem do internetu.

Backup? W chmurze!

Czy zdarzyło Wam się kiedyś utracić cenne pliki w wyniku awarii lub kradzieży sprzętu? Na szczęście na tę kłopotliwą sytuację można przygotować się zawczasu i regularnie wykonywać kopie zapasowe (ang. backup). Możemy je umieszczać na nośniku fizycznym, ale także właśnie w chmurze. Mając backup swoich danych, nie musimy obawiać się ich utraty czy zniszczenia dysku, na którym przechowujemy np. zdjęcia, możemy też w każdej chwili w łatwy sposób przywrócić do nich dostęp. W wielu przypadkach cały proces tworzenia kopii zapasowej na zewnętrznym serwerze jest zautomatyzowany i odbywa się w tle.

Decydując się na kopię zapasową w chmurze, musimy pamiętać przede wszystkim o tym, by dane były zaszyfrowane i zabezpieczone silnym hasłem. Więcej o zasadach tworzenia backupu przeczytacie w naszych aktualnościach: „Plan B jak backup, czyli zrób kopię zapasową” i „Masz już swój plan B?”.

Którą chmurę wybrać?

Na rynku dostępnych jest wielu dostawców usługi chmurowej. Decydując się ma korzystanie z serwera zewnętrznego, warto zapoznać się z różnymi ofertami i zadać sobie kilka pytań:

• Czy chmurę dostarcza dobrze znana firma, którą poleca wiele osób, czy może mała, nieznana firma z siedzibą w kraju o egzotycznie brzmiącej nazwie?
• Czy firma, z której usług chcemy skorzystać, udostępnia na swojej stronie internetowej dane kontaktowe, formularz zgłoszeniowy albo forum wsparcia dla użytkowników?
• Czy zasady użytkowania danej chmury są jasno opisane przez jej dostawcę?
• Czy połączenie pomiędzy urządzeniem a serwerem chmury jest szyfrowane?
• Czy dostawca usług obsługuje wszystkie wykorzystywane przez nas urządzenia i systemy operacyjne?

Jeśli odpowiedź na wszystkie te pytania brzmi „tak”, możemy być spokojniejsi o bezpieczeństwo swoich danych, które chcemy zamieścić w chmurze. Dlaczego „spokojniejsi”, a nie „spokojni”? Musimy pamiętać, że chmura to tylko narzędzie, a zatem wiele zależy od tego, jak będziemy z niej korzystać.

Bezpieczeństwo danych w chmurze

Tworząc bazę danych w chmurze, powierzamy swoje dane osobiste dostawcom usługi. Musimy zatem pamiętać o kilku zasadach, które pomogą nam zadbać o bezpieczeństwo – nierzadko bardzo cennych – materiałów, które chcemy przechowywać na zewnętrznym serwerze.

1. Hasło i uwierzytelnienie dwuskładnikowe. Korzystajmy ze wszystkich oferowanych metod ochrony danych w chmurze. Ustalmy silne i unikalne hasło oraz, jeśli to możliwe, włączmy uwierzytelnianie dwuskładnikowe. Nie dzielmy się z nikim swoimi szyframi!
2. Udostępnianie plików. Jeśli chcemy wymieniać się plikami zapisanymi w naszej chmurze z innymi, zawsze sprawdzajmy, czy przypadkowo nie udostępniamy danych publicznie. Kontrolujmy, kto ma dostęp do naszych danych i w razie potrzeby – ograniczajmy go.
3. Zasada ograniczonego zaufania. Zanim zaczniemy korzystać z chmury, dokładnie zapoznajmy się z ustawieniami zabezpieczeń oferowanymi przez dostawcę usługi. Czy np. ktoś, komu udostępnimy swoje pliki, może bez naszej wiedzy udostępniać je dalej?
4. Ważne terminy. Pilnujmy terminu zakończenia naszej umowy/subskrypcji z dostawcą chmury. Gdy usługa wygaśnie, możemy mieć problem z dostępem do swoich danych na wirtualnym dysku!

Czarne chmury?

Choć dostawcy usług przekonują, że korzystanie z chmury jest bezpieczne, nie możemy w pełni ufać tym obietnicom. Musimy wziąć pod uwagę ryzyko zniszczenia lub awarii fizycznych serwerów, na których przechowywane są dane, a z drugiej – utratę danych dostępowych do chmury (np. w wyniku kradzieży hasła lub innych cyberprzestępczych działań). Możliwość korzystania z danych na zewnętrznym serwerze mogą ograniczać nie tylko awarie infrastruktury, ale także… brak dostępu do internetu.

Czy to znaczy, że mimo niezaprzeczalnych zalet nie warto przechowywać swoich danych w chmurze? Decyzja należy do nas!

Więcej szczegółowych informacji znajdziecie w biuletynach OUCH!, które ukazują się w ramach współpracy CERT Polska i SANS Institute – „Bezpieczne przechowywanie danych w chmurze” i „Czy robisz kopie zapasowe?”.