Bezpieczni w sieci z OSE: prawa dziecka w sieci

Wczoraj (20 listopada) obchodziliśmy Międzynarodowy Dzień Praw Dziecka, który upamiętnia uchwalenie Deklaracji Praw Dziecka i Konwencji o Prawach Dziecka. Z tej okazji przypominamy najważniejsze prawa, które dotyczą również młodych internautów. Znacie prawo do prywatności, ochrony wizerunku i tożsamości w sieci czy prawo do bycia zapomnianym? Dowiedzcie się, dlaczego są tak ważne!

Prawo do prywatności

Ochrona prywatności, w tym tajemnica korespondencji – to jedno z naszych ważniejszych praw. Zdarza się Wam zaglądać do telefonu nastolatka, czytać SMS-y, przeglądać e-maile czy historię odwiedzanych stron? Uważajcie, młodzi mogą nie zrozumieć, że to wyraz szczególnej troski. Zamiast śledzić każdy krok dziecka w internecie, spróbujcie postawić na rozmowy o bezpieczeństwie w sieci – w tym o konieczności dbania o swoją prywatność online. Niestety, tę łatwo stracić – przez nieuwagę lub nieznajomość cyberzagrożeń.

Z kolei w przypadku młodszych dzieci warto rozważyć skorzystanie z aplikacji kontroli rodzicielskiej. Dzięki niej będziecie mogli monitorować aktywność swoich pociech w sieci oraz czas spędzany online. I co najważniejsze – reagować w odpowiednim momencie na niebezpieczne sytuacje, które mogą je spotkać w cyfrowym świecie. Zanim jednak zdecydujecie się na takie rozwiązanie, koniecznie porozmawiajcie o tym z dzieckiem: wyjaśnijcie zasadność zainstalowania aplikacji i wspólnie określcie zasady użytkowania internetu i urządzeń cyfrowych.

Polecamy naszą bezpłatną aplikację ochrony rodzicielskiej – mOchrona:

Prawo do ochrony wizerunku

Czy Wasze dzieci wiedzą, że korzystając z sieci, za każdym razem zostawiają swój cyfrowy ślad? Okruchy informacji porozrzucane po całym internecie tworzą ich unikalny wizerunek, który zostanie z nimi na długo. Będąc online, nie da się uniknąć pozostawiania cyfrowych śladów, ale można próbować je ograniczać.

Przestrzegajcie młodych internautów przed publikowaniem w sieci zbyt wielu informacji o sobie i swoim życiu. Każdy materiał wrzucony do internetu: post, komentarz, opinia, zdjęcie, film może zacząć żyć własnym życiem. Ktoś może go powielić, wykorzystać wizerunek dziecka do stworzenia prześmiewczego memu, ale też do przestępczych procederów, np. kradzieży tożsamości czy szantażu. Uczulajcie również na fakt, że wiele dotyczących nas szczegółów wycieka bez naszej wiedzy – np. podczas przeglądania stron internetowych. W tym przypadku sprawdzi się: ustawienie w przeglądarce trybu prywatnego (incognito), kontrolowanie plików cookies, zwracanie uwagi na aplikacje, które żądają dostępu do zbyt wielu danych (listy kontaktów czy zdjęć w galerii na telefonie).

I co ważne – sami, jako dorośli, dawajcie dobry przykład. Dbajcie o wizerunek swojego dziecka w sieci – już od najmłodszych lat! Sharenting, czyli publikowanie online zdjęć czy filmików przedstawiających dziecko, to niestety znane wśród rodziców zjawisko. Nierzadko materiały te ukazują malucha w ośmieszających sytuacjach. Ponadto opatrzone są komentarzami czy hashtagami, które mogą wpływać negatywnie na jego reputację i być źródłem problemów w przyszłości. Zanim wrzucicie zdjęcie małego dziecka do sieci, zastanówcie się, jak wpłynie ono na jego wizerunek i czy na pewno internet to odpowiednie miejsce na prowadzenie rodzinnego albumu. Z kolei starsze dzieci pytajcie o zgodę na publikację materiałów z ich wizerunkiem i uszanujcie ich wolę.

Więcej informacji o sharentingu oraz sposobach dbania o wizerunek dziecka online znajdziecie w naszym poradniku „Sharenting i wizerunek dziecka w sieci” i kursie e-learningowym „Sharenting. Czy warto mieć rodzinny album w sieci?”. Koniecznie obejrzyjcie też webinar „Rodzinny album z wakacji, czyli czego o dzieciach nie powinien wiedzieć internet”:

Prawo do ochrony tożsamości

Ponad 12% młodych użytkowników sieci padło ofiarą włamania na swoje konto e-mail lub na portalu społecznościowym, z kolei 4,1% doświadczyło kradzieży tożsamości – takie dane płyną z ostatniego raportu NASK „Nastolatki 3.0”. W wielu przypadkach takie działania mogą wiązać się z podszywaniem się pod daną osobę czy cyberstalkingiem – ośmieszaniem i kompromitacją. Jak zapobiegać kradzieży tożsamości?

Przede wszystkim należy troszczyć się o swoją prywatność w sieci i chronić swój wizerunek online – o tym pisaliśmy powyżej. Ponadto trzeba szczególnie dbać o silne i bezpieczne hasła do swoich sprzętów i kont: długie, nieoczywiste oraz unikalne – różne do wielu portali. Wszędzie, gdzie się da, warto stosować uwierzytelnianie dwu- lub wieloskładnikowe (czyli podczas logowania oprócz hasła podawać dodatkowy składnik, np. kod otrzymany SMS-em lub odcisk palca). Co ważne, zanim dziecko zacznie korzystać z nowej aplikacji lub platformy, powinno zapoznać się z regulaminem i polityką prywatności – najlepiej zróbcie to wspólnie! To tu znajdziecie m.in. informacje o zakresie udostępniania danych użytkowników.

Więcej informacji na temat ochrony przed kradzieżą tożsamości i danych znajdziecie w naszych aktualnościach: „Bezpieczni w sieci z OSE: kradzież danych i tożsamości”, „Bezpieczni w sieci z OSE: ochrona wizerunku i tożsamości w sieci”, „Jak zapobiegać kradzieży tożsamości cyfrowej?”.

Prawo do bycia zapomnianym

Co zrobić, jeśli nie chcemy, żeby prywatne materiały lub informacje na temat dziecka krążyły po sieci? W każdej chwili możemy zażądać, aby internet o nich zapomniał. Takie prawo gwarantuje nam Rozporządzenie o ochronie danych osobowych (RODO).

Bez względu na ten przywilej, warto zawsze uczulać dziecko, by należycie dbało o swoje dane w internecie i nie zdradzało online szczegółowych informacji o sobie. Jako rodzice trzymajcie rękę na pulsie – już od najmłodszych lat towarzyszcie dzieciom w wędrówkach po cyfrowym świecie, wskazujcie potencjalne zagrożenia i uczcie bezpiecznych zachowań online. Koniecznie rozmawiajcie też o prawach dziecka i wspierajcie młodych internautów w ich respektowaniu.